دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٩٨١
بُرغُش (به اسپانیایی: بورگُس ) ، مرکز ایالتی به همین نام در شمال اسپانیا، واقع در دره ای بر حاشیة رودِ آرلانزون ، در ٢١٢ کیلومتری شمال مادرید. این شهر با ٠٠٠ ، ٨٠ نفر جمعیت ( در ١٩٧٠، با ٩١٥ ، ١١٩نفر ( > فرهنگ جغرافیایی نوین وبستر < ، ذیل « Burgos »)، در ١٩٨٢، ٩٠٩ ، ١٥٠ نفر ( بریتانیکا ، ذیل « Burgos ») ) یکی از دیدنی ترین شهرهای اسپانیاست ؛ زیرا آثار تاریخیِ باقیمانده در آن از اهمیت این شهر در دوران قدیم ، یعنی زمانی که کاپوت کاستلی خوانده می شد، حکایت می کند. این شهر در ٢٦٨/٨٨٢، به کوشش کنت دیه گو رودریگس ، دیگرباره آباد و مسکون شد. در ٣٠٨/٩٢٠ عبدالرحمان سوم به آن حمله برد و در ٣٢٢/٩٣٤، بعداز محاصرة رامیرو ی دوم در اوسما ، آن را ویران کرد. فرنان گونْسالس مشهور از ٣٢٨/٩٤٠ کنتِبورگس بود. او مرزهای ( متصرفات ) خود را تا قشتاله * (کاستیل )، استوریه (آستوریا دِ سانتیانا ) و سرزو و لنترون و آلاوا گسترش داد و خود را از پادشاهی لئون مجزا و مستقل اعلام کرد. در اواخر دورانِ حکمرانی عبدالرحمان سوم ، برغش نیز، مانند لئون و بنبلونه ، به او خراج می داد. به گزارش ادریسی ، در میانة قرن ششم /دوازدهم ، برغش شهر بزرگی بوده که به لحاظ داشتن بازارهای متعدد و تجارتی فعّال ، پر رونق و شکوفا بوده است . رود ( آرلانزون ) این شهر را به دو قسمت تقسیم می کرد، و هر قسمت با باروهایی محصور بود؛ در یکی از این قسمتها اکثر ساکنان یهودی بودند. از جملة بناهای تاریخی برجا ماندة برغش بنای مشهور «بیمارستان ملک » است که با بیمارستان موقوفة یعقوب المنصور، خلیفة موحدون ، در مراکش همعصر است .
منابع :
(١) Muh ¤ ammad b. Muhammad Idr ¦ s ¦ , Geografia de Espan a , text ٦٧, tr. Saavedra, ٨١;
(٢) E.Lإvi-Provenµal, Histoire de l'Espagne musulmane , Leiden-Paris ١٩٥٠-١٩٥٣, vol.٢, ٤١, ٥٣;
(٣) Gئmez Moreno, Anales castellanos , ١٤;
(٤) [ The New Encyclopaedia Britannica, Micropaedia , Chicago ١٩٨٥, s.v. "Burgos";
(٥) Webster's new geographical dictionary, Springfield ١٩٨٠, s.v . "Burgos".
/ ا. ج . میراندا ( د. اسلام ) /