دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٣٧١
بانْدِرْمِه ، بندری در ساحل دریای مَرمَره نزدیک به کوزیکوس باستان (قپوطاغی امروز). نام یونانی آن در قرون وسطی پانورموس بود. ویل هاردوئن از قلعه ای به نام پالورم نام می برد که جنگجویان صلیبی لاتینی در ٦٠٠/١٢٠٤ آن را مستحکم ساخته بودند. از آن پس این قلعه همچون پایگاهی برای عملیات ایشان در شمال غربی آسیای صغیر بر ضد یونانیان به کار می رفت . در زمان حکومت عثمانی ، باندرمه جزو سنجَق قره سی * شد. به گواهی سیّاحانی که این شهر را در قرنهای دهم و یازدهم /شانزدهم و هفدهم دیده اند، بیشتر ساکنان آن بظاهر اصلِ ترکی نداشتند بلکه از اخلاف یونانیان یا ارمنیان بودند. در ١٢٩١/١٨٧٤ بیشترِ باندرمه طعمة حریق شد. این شهر اکنون قسمتی از ولایت بالیکسیر * است و مرکز بازرگانی فعالی است که محصولات مختلف داخل کشور مانند غلات و گوسفند و گاو و بوره و کنجد و غیره از آنجا صادر می شود. جمعیت باندرمه در ١٣٦٩ بالغ بر ٣٠٠ ، ١٠٢ نفر بوده است .
منابع :
(١) علی جواد، ممالک عثمانیه نک تاریخ و جغرافیا لغاتی ، استانبول ١٣١٣ـ١٣١٧، ج ١، ص ١٥١ـ١٥٢؛
(٢) V.Cuinet, La Turquie d'Asie , IV, Paris I٨٩٥, ٢٨٥-٢٩٥;
(٣) P. du Fresne-Canaye, Voyage du Levant , ed. M. Hauser, Paris ١٨٩٧, ١٥٣-١٥٤;
R. Fitzner, Aus Kleinasien und
(٤) Syrien , Rostock ١٩٠٤, ٧٠-٧٢;
(٥) S. Gerlach, Tagebuch , Frankfurt-am-Main ١٦٧٤, ٤٣, ٢٥٥-٢٥٦;
(٦) F. W. Hasluck, Cyzicus , Cambridge ١٩١٠, ٥٠-٥١ and also ٣١٠-٣٢١;
(٧) (بخش کتابشناسی )، جاهای متعدد ;
V. de Stochove, Voyage
(٨) du Levant , Brussels ١٦٥٠, ١٨٣;
(٩) W. Tomaschek, Zur historischen Topographie von Kleinasien im Mittelalter, Vienna ١٨٩١, ١٤.
) / د. اسلام / و. ج . پری (