دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٨٤٣
بَراءبن مَعْروربن صَخر ، صحابی پیامبراکرم صلّی اللّه علیه وآله وسلّم . او یکی از هفتاد و پنج تن انصاری بود که در تابستان ٦٢٢ ( سه ماه پیش از هجرت ) به هنگامِ مراسم حج در عَقَبه جمع شدند تا با پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم بیعت کنند. براءبن معرور شیخ کهنسالِ خزرَجی و از نیکنامان صحابه بود؛ و چون پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم اعلام داشت که میل دارد با انصار پیمان ببندد و بر ایشان است که ، همچون زن و فرزندِ خود، از وی حمایت کنند، براء دست ایشان را در دست گرفت و از جانب همة حاضران عهد کرد که از وی حمایت کنند؛ و بدینسان با وی بیعت کرد. در همین انجمن ، که عقبة دوّم خوانده می شود، دوازده تن انتخاب شدند تا موقتاً نمایندة (نقیب ) اجتماع تازة یثرب باشند. براء نیز در این فرصت رئیس بنی سَلَمه شد. شهرتِ دیگر او در تاریخ اسلام بدان سبب است که حتی پیش از پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم ، جهت نماز را به سوی خانة کعبه گردانیده بود. سپس چون پیامبر به وی فرمود که قبلة فعلی مسلمانان بیت المقدس است ، به نظر ایشان گردن نهاد، اما در بسترِ مرگ صریحاً وصیّت کرد که جسدش را به سوی مکه بگردانند. وی در ماه صفر، یعنی یک ماه پیش از ورود پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم به مدینه ، در این شهر درگذشت ؛ و پیش از مرگ ، پیامبر را وصی و وارثِ ثلث اموال خود گردانید ( بنابر حدیثی از امام صادق علیه السّلام ، این وصیت او و دو عمل دیگر او مورد رضا و خشنودی خدا واقع شد. رجوع کنید به ابن بابویه ، ج ١، ص ١٩٢ ) .
منابع :
(١) ابن اثیر، اسدالغابة فی معرفة الصحابة ، چاپ ابراهیم بنا و محمداحمد عاشور، قاهره ١٩٧٠ـ١٩٧٣، ج ١، ص ٢٠٧ـ٢٠٨؛
(٢) همو، الکامل فی التاریخ ، چاپ ترنبرگ ، لیدن ١٨٥١ـ١٨٧٦، ج ٢، ص ٧٦ـ٧٨؛
(٣) ( ابن بایویه ، کتاب الخصال ، چاپ علی اکبر غفاری ، قم ١٣٦٢ ش ) ؛
(٤) ابن سعد، کتاب الطبقات الکبیر ، چاپ ادوارد سخو، لیدن ١٣٢١ـ١٣٤٧/ ١٩٠٤ـ١٩٤٠، ج ٣، قسم ثانی ، ص ١٤٦ـ١٤٧؛
(٥) ابن هشام ، سیرة رسول الله ، چاپ ووستنفلد، گوتینگن ١٨٥٩ـ١٨٦٠، ج ١، ص ٢٩٤ به بعد؛
(٦) محمدبن جریر طبری ، تاریخ الرسل والملوک ، چاپ دخویه ... ( و دیگران ) ، لیدن ١٨٧٩ـ١٩٠١، سلسله اول ، ص ١٢١٧ به بعد؛
(٧) L.Caetani, Annali dell'Islam, Milan١٩٠٥-١٩٢٦, index;
(٨) Muller, Der Islam im Morgen-und Abendland , I,٨٩.
) / د.اسلام / تسِتِرْشْتِئن (