دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١٨٩٨
بَنگن پَلّی ، ایالت کوچکی در جنوب هند که در ١٣٢٧ش / ١٩٤٨ در ایالت مَدْرَس ادغام شد. بنگن پلّی ، در جنوب تُنگابَهدْرا ، تنها ایالتی بود که حاکم آن یک مسلمان شیعی مذهب بود. در ١٣٢٧ ش / ١٩٤٨ وسعت آن حدود ٧١٢ کیلومترمربع و جمعیت آن ٦٣١ ، ٤٤ تن بود. این ایالت بین َ٣ ْ١٥ و َ٢٩ ْ١٥ عرض شمالی و َ٥٩ ْ٧٧ و َ٢٢ ْ٧٨ طول شرقی واقع شده است .
بنگن پلّی تاریخی پر حادثه داشته است . خاندان حاکم مدعی است که یکی از وزیران شاه عباس دوم از نیاکان پدری آنان بوده است و از طرف خانوادة مادری به یکی از وزیران اورنگ زیب عالمگیر شاه منسوب اند. نیای این خاندان ، میرطاهرعلی ، از ایران به بیجاپور * مهاجرت کرد و در پی یک سلسله نزاعهای خانوادگی به قتل رسید. بیوه و چهار پسرش به فوجدار مغول ، اَرکات ، پناهنده شدند و یکی از پسرانش با نوة جاگیردار (زمیندار، تیولدار) بنگن پلّی ازدواج کرد.
بنگن پلّی چند بار دست به دست شد. در ١٠٥٣/ ١٦٤٣ همراه با قسمت بزرگی از قلمرو ویجایانگر تحت سلطة بیجاپور درآمد، ولی بزودی تفوق بیجاپور جای خود را به حکومت مغول و فرمانروایی آصف جاه ، نظام حیدرآباد، داد. جاگیردار حسین علی ، به تبعیت از حیدرعلی فرمانروای میسور و زیر لوای او، در چندین جنگ شرکت جست ولی همین که تیپوسلطان جانشین پدرش ، حیدرعلی شد، حسین علی بنگن پلّی را دوباره تصاحب کرد. پس از درگذشت حسین ، بیوة او به نظامِ حیدرآباد پناهنده شد، و می گویند یکی از افراد خاندان حاکم ، فوجدارِ تیپو را در ١٢٠٥/ ١٧٩٠ شکست داد و شهر را متصرف شد. در ١٢١٥/ ١٨٠٠، این جاگیر به موجب پیمان سرینگپتم به استیلای انگلیس در آمد و تا ١٢٥٥/ ١٨٣٩ که حکومت هند مستقیماً ادارة آن را به عهده گرفت ، تابع حکومت مَدْرس باقی ماند.
حکومت انگلیس به موجب سند ١٨٦٢ مسئلة جانشینی فرمانروای بی فرزند را تضمین کرد . در ١٢٨٤/ ١٨٦٧ عنوان موروثی نواب به جاگیردار بنگن پلّی اعطا شد. در جشن پنجاهمین سال ولادت ملکه ویکتوریا، نواب به عنوان عالیجناب مورد خطاب قرار گرفت . میرفضل علی خان ، آخرین نواب حاکم بر بنگن پلّی ، بعد از ادغام ( بنگن پلّی در ایالت مدرس ) درگذشت و این عنوان به فرزند ارشد وی میرغلام علی خان رسید.
منابع :
(١) Banganapalle State, its ruler and method of administration;
(٢) Imperial gazetteer of India;
(٣) The Indian yearbook and who is who , ١٩٤٨;
(٤) A.Vadivelu, The ؤristocracy of southern India , Madras ١٩٠٣.
/ ه . شروانی ، با اندکی تلخیص و اصلاح از ( د. اسلام ) /