دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٣٠٨
بالا(١) ، شهرستانی در آناطولی ، در استانِ آنکارا در ترکیه . این شهرستان ، چون در مقابل استانوس قرار داشت و به آنجا «زیر» می گفتند، «بالا» نام گرفت . در تقسیمات کشوری غالباً ناحیه (تقریباً دهستان ) و گاه ایلچه (تقریباً شهرستان ) و مرکزش ابتدا دهکدة قره علی بود. در نیمة اول قرن سیزدهم مرکز آن به آبادی قارتال در دامنة قارتال داغی (کوه قارتال )، نزدیک شاخه ای از رودِ قزل ایرماق * (هالوس ، هالیس ) منتقل شد و نام آبادیِ قارتال پس از مدتی به بالا مبدّل شد. در قرن سیزدهم ، مهاجران قفقازی و روم ایلی در آنجا ساکن شدند. مردم آن همگی مسلمان اند و زندگی آنان عمدتاً از راه دامداری می گذرد. محصول کشاورزی آن بیشتر حبوبات است . در روستاها انواع پارچه از پشم گوسفند بافته می شود.
مرکز این شهرستان ، با ٣٩ درجه و ٣٤ دقیقه طولِ شرقی و ٣٣ درجه و ٧ دقیقه عرضِ شمالی ، ٣٣٥ ، ١ متر از سطح دریا ارتفاع دارد ودر ٦٩ کیلومتری جنوب شرقی آنکارا بَرِ جادة خاکی قیصری واقع است . جمعیت این شهرستان در ١٣٦٩ ش /١٩٩٠، ٦١٢ ، ٣٧ تن بوده است . سه شنبه بازارِ بالا محل عرضة محصولات غلّه و گلّة اطراف است .
منابع :
(١) آنقره سالنامه سی ، آنکارا ١٣٢٥/١٩٠٧؛
(٢) علی جواد، ممالک عثمانیه نک تاریخ و جغرافیا لغاتی ، استانبول ١٣١٣ـ١٣١٧، ص ١٤٩؛
(٣) شمس الدین سامی ، قاموس الاعلام ، چاپ مهران ، استانبول ١٣٠٦ـ ١٣١٦/١٨٨٩ـ١٨٩٨، ذیل «بالا»؛
(٤) Ankara Vilayeti brosuru;
(٥) ١٩٣٥ Genel nufus Sayi mi , no.٧٥,ii;
٦- ١٩٩٠ nufus Sayi mi.
(٧) ) / د. اسلام )؛
تشنر ( د. ا. ترک / بسیم دارکوت (