دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٢٠٠٢
بواسحق قهستانی رجوع کنید به قهستانی ، ابواسحاق
بُواط (بَواط )، دومین غزوة پیامبر صلّی اللّه علیه وآله وسلّم نام این غزوه از نام کوه بواط گرفته شده است . این کوه از کوههای جُهَینه به فاصلة چهار منزل از مدینه ، در ناحیة رَضْوی واقع است (ابن سعد، ج ٢، ص ٩؛ بکری ، ج ١، ص ٢٨٣؛ یاقوت حموی ، ج ١، ص ٥٠٣).
حضرت محمد صلّی اللّه علیه وآله وسلّم ، همراه دویست تن از اصحاب به قصد غزوه با کاروان قریش که بیم تجاوز آنان به مدینه می رفت (آیتی ، ص ٢٤٩) به سمت بواط حرکت نمود و سائب بن عثمان بن مظعون یا سعدبن معاذ را در مدینه جانشین خویش کرد. در کاروان صدمرد قریشی ، از جمله امیّة بن خَلَف جُمَحی ، و ٢٥٠٠ شتر بود. پیامبر اکرم به بواط رسید، اما با دشمن برخورد نکرد (ابن سعد، ج ٢، ص ٨ـ٩؛ ابن هشام ، ج ٢، ص ٢٤٨؛ طبری ، ج ٢، ص ٤٠٧) و پس از مدتی فرمان بازگشت به مدینه را داد (ابن هشام ، همانجا). گفته می شود پرچمدار این غزوه سعدبن ابی وقاص بوده است (ابن سعد، همانجا). این غزوه در ربیع الاول سال دوم روی داد. برخی منابع (طبرسی ، ج ١، ص ١٦٤؛
ابن اثیر، ج ٢، ص ٧٨) آن را در ربیع الا´خر دانسته اند.
منابع :
(١) محمدابراهیم آیتی ، تاریخ پیامبر اسلام ، چاپ ابوالقاسم گرجی ، تهران ١٣٦٦ش ؛
(٢) ابن اثیر، الکامل فی التاریخ ، بیروت ١٣٩٨/١٩٧٨؛
(٣) ابن سعد، الطبقات الکبری ، بیروت ١٤٠٥/١٩٨٥؛
(٤) ابن هشام ، السیرة النبویة ، چاپ مصطفی سفّا، ابراهیم ابیاری ، و عبدالحفیظ شلبی ، مصر ١٣٥٥؛
(٥) عبدالله بن عبدالعزیز بکری ، معجم ما استعجم من اسماء البلاد و المواضع ، چاپ مصطفی سقا، بیروت ١٤٠٣/١٩٨٣؛
(٦) فضل بن حسن طبرسی ، اعلام الوری باعلام الهدی ، قم ١٤١٧؛
(٧) محمدبن جریر طبری ، تاریخ الطبری : تاریخ الامم و الملوک ، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم ، بیروت ( ١٣٨٢ـ١٣٨٧/ ١٩٦٢ـ١٩٦٧ ) ؛
(٨) یاقوت حموی ، معجم البلدان ، بیروت ١٣٩٩/١٩٧٩؛
(٩) احمدبن اسحاق یعقوبی ، تاریخ الیعقوبی ، بیروت ( بی تا. ) .
/ منیژه ربیعی /