بالیکَسیر ، مجامع (کنگره ها)، چند گردهمایی پی در پی ، پس از ورود نیروهای یونانی به خاک عثمانی ، بعد از جنگ جهانی اوّل .

به موجب مادة هفتم متارکة مندرس ، قلمرو عثمانی به تصرّف نیروهای بیگانه درمی آمد. در برابر این اشغال ، نهضتهایی در عثمانی پدید آمد و جمعیتهایی به نام ردّ الحاق تشکیل شد. در ١٤ شعبان ١٣٣٧/١٥ مه ١٩١٩، ارتش یونان به تشویق دولت انگلستان وارد ازمیر شد، و یک روز بعد، «جمعیت ردّ الحاق » بالیکسیر شکل گرفت و با کوشش فرماندهان نظامی ، که به جمعیت پیوسته بودند، جبهه هایی به وجود آمد. نیروهای جمعیت ، به فرماندهی سرهنگ کاظم بیگ (اوزآلْپ )، قوای یونان را، که بَرغمه * را اشغال کرده بود، شکست دادند. بعلاوه ، عده ای از میهن پرستان ، از جمله حاجیم محیی الدین بیگ ، والی سابق بالیکسیر (چارِقْلی )، واصف بیگ (چنار)، خلوصی بیگ (ضَربْلی )، وهَبی بیگ (بولاق )، محمدبیگ (اونْچی ) و شوقی بیگ (بَصْری بیگ )، مجمعی برگزار کردند و در مناطق مختلف غرب آناطولی جبهه های متّحدی تشکیل دادند.

اولین مجمع «حرکات ملّیة » بالیکسیر از ٢٩ رمضان تا ١٤ شوّال / ٢٨ ژوئن تا ١٣ ژوئیه ١٩١٩ برگزار شد. حاجیم محیی الدین بیگ به ریاست انجمن مرکزی تعیین شد؛ و فرماندهان اکثر رسته های نظامی ، که به موجب «متارکة مندرس » از خدمت مرخص شده بودند، به بالیکسیر آمدند و در تشکیلات مرکزی ، هر یک وظیفه ای را به عهده گرفتند.

دومین مجمع از ٢٧ شوّال تا ٢ ذیقعدة ١٣٣٨/٢٦ تا ٣٠ ژوئیة ١٩١٩، به ریاست حاجیم محیی الدین بیگ ، تشکیل شد. تغییر اصطلاح «ردّ الحاق » به «هیئت حرکات ملّیة ردّ الحاق »، ادامة جنگ تا اخراج یونانیان ، آگاه ساختن

حکومت استانبول و پادشاه از هدف مجمع و اعلام وفاداری به شاه ، از جملة تصمیمات این مجمع بود. با افزایش فشار دولتهای متّفق بر حکومت عثمانی ، حکومت از حلمی بیگ ، والی بالیکسیر، خواست که مجمع را منحل و نمایندگان آن را دستگیر کند و دسته های مسلّح در همه جا، جز سرزمینهایی که به طور موقت در اشتغال یونان بود، پراکنده شوند. حلمی بیگ که از این فرمان پیروی نکرده بود، مدتی بعد، از کار برکنار شد.

مجمع سوّم در ١٩ ذیحجه ١٣٣٨/١٦ سپتامبر ١٩١٩، مجدداً به ریاست حاجیم محیی الدین بیگ ، تشکیل شد. مصطفی کمال پاشا (آتاتورک * )، در جریان تدارک مجمع ، با مخابره پیامی تصمیم مجمع سیواس (٧ـ١٤ ذیحجة ١٣٣٨/٤ـ١١ سپتامبر ١٩١٩) را مبنی بر اتحاد گروههای آناطولی و روم ایلی به مجمع سوّم اعلام داشت و درخواست کرد نمایندگان خود را به مجمع عمومی ، که قصد دارد در آناطولی تشکیل دهد، اعزام کنند. مجمع سوّم تصمیمات مجمع سیواس را تصویب کرد.

از مهمترین اقدامات مجمع بالیکسیر، مبارزه با آنزاوور ، مدّعی دفاع از حق و حقوق سلطنت ، بود که ادّعا می کرد مملکت را از قوای ملّی پاک خواهد کرد. او به نیروهای خود «قوای محمدیه » نام داده بود، و با حمله به روستاهای حوالی گونان و مانیاس ، مردم را به وحشت می انداخت و مذاکرات مجمع با قوای یونان را متوقف کرده بود.

از ٢٢ صفر ١٣٣٨/١٦ نوامبر ١٩١٩، روزنامة ازمیره دوغرو (به سوی ازمیر) به عنوان سخنگوی مجامع بالیکسیر انتشار یافت .

چهارمین مجمع از ٢٥ تا ٢٧ صفر ١٣٣٨/٩ تا ٢١ نوامبر ١٩١٩، به ریاست وهبی بیگ ، تشکیل شد که طی آن تعیین خط ( مرزی ) مشخص میلنه ، پیشنهادی یونان ، رد شد.

پنجمین مجمع ، با نام «مجمع عمومی قوای ملّیة ناحیة شمال ازمیر» در ١٩ جمادی الا´خره ١٣٣٨/١٠ مارس ١٩٢٠ با شرکت نمایندگان نواحی قره سی ، ساروخان ، ایالت بورسه و بیله جک ، تشکیل شد. پس از آنکه دولتهای متّفق ، استانبول را اشغال کردند، مجمع در برابر آن به صورتهای مختلف واکنش نشان داد.

در ٥ شوّال ١٣٣٨/٢٢ ژوئن ١٩٢٠، یونان حملة عمومی خود را آغاز کرد و در ١٣ شوّال /٣٠ ژوئن به بالیکسیر رسید و تا ٢٢ ذیحجه /٦ سپتامبر، که بالیکسیر از اشغال یونان آزاد شد، جنگهای نامنظم با یونان ادامه داشت .

منابع :
(١) ازمیره دوغرو ، ١٧ مارس ١٣٣٦؛

(٢) I brahim Ethem Ak â nc â , Demirci Ak i nc i lar i , Ankara ١٩٧٨, passim;
(٣) Mustafa Kemal Ataturk, Nutuk , Istanbul ١٩٦٢, III, ١٠٩٩, ١٢١٠;
(٤) Bal i kesir ve Ala í ehir Kongreleri ve Hac i m Muhittin ´ ar i kl i 'n i n Kuva ª -y i Milliye Hat i ralar i (١٩١٩- ١٩٢٠) , Ankara ١٩٦٧, ٤٧, ٦٨-٧٠;
(٥) Cela ª l Bayar, Ben de Yazd i m , Istanbul ١٩٧٢, VIII, ٢٢٠٨-٢٧١٧;
(٦) A.Hilmi Ergeneli, "١٩١٩'da Ayval â k Savunmas â ile I lgili An â lar", TTK Belleten , XLIII/١٨٩-١٩٠(١٩٨٥), ١٦٧-٢٣٥;
(٧) M.Tayyib Gخkbilgin, Millر Mدcadele Ba í larken, Mondros Mدtarekesinden Sivas Kongresine , Ankara ١٩٥٩-٦٥, I, ١٤٢-١٤٣, ١٨٢-١٨٣;
(٨) II, ٤, ٧٩, ٢٢٦-٢٢٧, ٢٦٤, ٢٦٨, ٣١٦;
(٩) Mدcteba I lgدrel, "Akba í Cepha ª nelig § i Bask â n â ", TD , no. ٣٣ (١٩٨٢), ٢٧١-idem, "Atatدrk'دn Bilinmeyen Bir Telgraf â ", MغTAD, no.٢ (١٩٨٧), ١٣١-١٣٦;
(١٠) idem, "Bal â kesir Redd-i I lhak Cemiyeti ve Kongreleri", Cumhuriyetin ٥٠. Y i l i na Armag § an , Istanbul ١٩٧٣, ٣٥-٥٦;
(١١) Millر Mدcadelede Balikesir , Istanbul ١٩٨٦, ١٧٩-١٨٦;
(١٢) Ka ª z â m عzalp, Millر Mدcadele ١٩١٩-١٩٢٢ , Ankara ١٩٧١, I, ٩-١٥, ٧١;
(١٣) Selahattin Tansel, Mondros'dan Mudanya'ya Kadar , Ankara ١٩٧٣, I, ٢٢-٢٣, ١٥٠, ٢٧٢-٢٧٣, ٢٨٠, ٢٨٧;
(١٤) I lhan Tekeli, Selim I lkin, Ege'deki Sivil Direni í ten Kurtulu í Sava í i 'na Ge µ erken U í ak Heyeti Merkeziyesi ve I brahim (Tahtak i l i µ ) Bey, Ankara ١٩٨٩, ١-٢, ١٦٩-١٨٥, ٢١٢-٢١٨, ٢٤٠-٢٤٥;
(١٥) Tدrk I stikla ª l Harb i , Ankara ١٩٦٣, II/١, ١٠٠, ١٠٤.

) / د. ا. د. ترک / مجتبی ایلگورل (