دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١٦٥٧
بلانت ، ÙˆÛŒÙ„ÙØ±Ø¯ اسکاون ØŒ شاعر Ùˆ جهانگرد Ùˆ سیاستمدار انگلیسی . در ١٧ اوت ١٨٤٠ در پتورت ساسکس به دنیا آمد Ùˆ در ١٨٥٨ وارد خدمت سیاسی شد (عقیقی ØŒ ج ٢ØŒ ص ٦٦Ø› بریتانیکا ØŒ ذیل ماده Ø› > واژه نامة بزرگ دانشنامه ای لاروس < ØŒ ذیل ماده ). در ١٨٦٩ پس از ازدواج با آن ایزابل نوئل (١٨٣٧Ù€ ١٩١٧)ØŒ نوة شاعر انگلیسی ØŒ Ù„ÙØ±Ø¯ بایرون ( دایرة Ø§Ù„Ù…Ø¹Ø§Ø±Ù ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ ØŒ ذیل ماده Ø› عقیقی ØŒ ج ٢ØŒ ص ٦٤ØŒ ٦٦)ØŒ از کار دولتی کناره Ú¯Ø±ÙØª وبا همسرش اصطبلی برای پرورش اسبهای عربی Ø§ØØ¯Ø§Ø« کرد (عقیقی ØŒ همانجا) Ùˆ همراه او به قصد سیر Ùˆ Ø³ÛŒØ§ØØª Ùˆ در جستجوی اسب به شمال Ø§ÙØ±ÛŒÙ‚ا، آسیای صغیر Ùˆ عربستان Ø³ÙØ± کرد ( بریتانیکا ØŒ همانجا). او از نجد Ùˆ عراق در خاورمیانه نیز دیدار کرد (عقیقی ØŒ ج ٢ØŒ ص ٦٦) Ùˆ سپس راه هند رادر پیش Ú¯Ø±ÙØª Ùˆ Ø·ÛŒ دو Ø³ÙØ± خود به آن دیار با جنبش استقلال طلبانة هند همدلی Ùˆ همراهی نشان داد ( بریتانیکا ØŒ همانجا). در مصر Ùˆ ایرلند نیز از امپریالیسم انگلستان انتقاد Ù…ÛŒ کرد، چنانکه در مبارزات استقلال طلبان ایرلندی شرکت جست (١٨٨٥Ù€١٨٨٦). بلانت همچنین به سبب تشویق کشاورزان به مقاومت در برابر دولت انگلستان ØŒ در ١٨٧٧مدت کوتاهی زندانی بود. علاقة او Ùˆ همسرش به ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ Ùˆ تمدن عرب به اندازه ای بود Ú©Ù‡ خانه ای در قاهره خریدندو زمستانها را در آنجا Ù…ÛŒ گذراندند Ùˆ بلانت در این مدت جز به عربی سخن نمی Ú¯ÙØª (عقیقی ØŒ همانجا). او به نهضتهای اسلام گرا، بویژه نهضت مهدی سودانی ØŒ علاقه داشت ( بریتانیکا ØŒ همانجا) Ùˆ طولی نکشید Ú©Ù‡ به عنوان شخصیتی خرده گیربر سیاستهای استعماری Ùˆ ØØ§Ù…ÛŒ پرشور Ùˆ ÙØ¹Ø§Ù„ ملی گرایی در مصر، ایرلند Ùˆ هند شناخته شد ( > ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ زندگینامه ای وبستر < ØŒ ذیل ماده ). بلانت در ١٣٠٣ Ø´ / ١٩٢٢ در نیو بیلدینگ ساسکس درگذشت ( > واژه نامة بزرگ دانشنامه ای لاروس < ØŒ همانجا).
آثار او نشان دهندة علاقة ÙˆÛŒ به شرق Ùˆ طبع لطی٠و شاعرانة اوست . ÙˆÛŒ در ١٨٨٠ > دیداری از جبل شَمَر Ù†ÙØ¬Ø¯ < (ماهیار نوابی ØŒ ج ٤ØŒ ص ٢٣)ØŒ در ١٨٨٢ مجموعة مقالات خود به عنوان > آیندة اسلام < (دانشگاه شیکاگو، ص ٤٣٩Ø› > واژه نامة بزرگ دانشنامه ای لاروس < ØŒ همانجا)ØŒ در ١٨٨٢ > اندیشه هایی دربارة هند < ØŒ در ١٨٨٥ داستانی به شعر به نام استر Ùˆ سال بعد گرزلدا را نوشت ( > ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ زندگینامه ای وبستر < ØŒ همانجا). در ١٩١٠ > نامه ای خطاب به کنگرة ملی مصریان در پاریس < Ùˆ همان سال مقدمه ای بر > ویرانی مصر،گزارش مالی Ùˆ اداری < ÙØ¦ÙˆØ¯ÙˆØ± روتشتاین را منتشر ساخت (دانشگاه شیکاگو، همانجا). روتشتاین نیز پس از مرگ بلانت ØŒ مقالاتی دربارة او در الشرق الجدید نگاشت (عقیقی ØŒ همانجا). بلانت در ١٩١٢ > گوردن در خارطوم < Ùˆ > هند در ØÚ©ÙˆÙ…ت ریپون < را نوشت Ú©Ù‡ اثر نخست ادامة کتاب دیگر او، > تاریخ سرّی اشغال مصر توسط انگلستان < است . > یادداشتهای روزانة من < روایتی شخصی ازوقایع سالهای ١٨٨٨تا١٩١٤ بود Ú©Ù‡ بلانت در ١٩١٩Ù€١٩٢٠،در لندن منتشر کرد (دانشگاه شیکاگو، همانجا؛ دانشگاه لندن ØŒ ج ١ØŒ ص ٩٦٢). جز آثارش در زمینة شرق شناسی ØŒ دیوان شعر بسیار مشهور او > غزلهای عاشقانة پروتئوس < نخستین بار در ١٨٨٠ منتشر شد، اما مجموعة کامل اشعاروی در ١٩١٤ به چاپ رسید ( بریتانیکا Ø› دایرة Ø§Ù„Ù…Ø¹Ø§Ø±Ù ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ ØŒ همانجاها).
ÙˆÛŒÙ„ÙØ±Ø¯ بلانت آثاری نیز با همکاری همسرش منتشر کرد، از جمله در ١٨٧٩ دو ترجمة آن ایزابل نوئل از دو اثر قدیمی عربی معلقات Ùˆ سیرت بنی هلال را به شعر انگلیسی درآورد (دانشگاه لندن Ø› دانشگاه شیکاگو، همانجاها). در همان سال ØŒ مقدمه ای بر اثر دیگر همسرش ØŒ > قبایل بدوی ÙØ±Ø§Øª < (عقیقی ØŒ ج ٢ØŒ ص ٦٤)ØŒ در باب اعراب Ùˆ اسبهای آنان نگاشت (دانشگاه شیکاگو، همانجا). در ١٨٨١ نیز ویرایش > Ø³ÙØ±ÛŒ زیارتی به نجد: مهد نژاد عرب ... < ØŒ Ø³ÙØ±Ù†Ø§Ù…Ø© دو جلدی همسرش ØŒ را به عهده Ú¯Ø±ÙØª (همانجا).
شرق شناسی در انگلستان ØŒ پژوهشگر دیگری با همین نام ÙˆÛŒÙ„ÙØ±Ø¯ بلانت داشته است . ÙˆÛŒÙ„ÙØ±Ø¯ یاسپر والتر بلانت (متولد ١٩٠١) ÙØ§Ø±Øº Ø§Ù„ØªØØµÛŒÙ„ مدارس عالی مارلبورو ØŒ ورچستر ØŒ آکسÙورد Ùˆ کالج سلطنتی هنر بود. ÙˆÛŒ از ١٩٢٣ تا ١٩٣٨ استادی هنر کالج هیلبری Ùˆ از ١٩٣٨ تا ١٩٥٩ تدریس طراØÛŒ در کالج ایتن را بر عهده داشت . بلانت در ÙØ§ØµÙ„Ø© ١٩٥٩Ù€١٩٨٥ متصدی گالری وات بود او در ١٩٨٧ درگذشت (بلانت ØŒ Ù„ÙØ§Ù کتاب Ø› جیمز آلن ØŒ مورخ ٢٦/٩/٩٧).
نثر ÙˆÛŒ ساده Ùˆ برای خوانندة غیرمتخصص Ùˆ علاقه مند قابل درک است Ùˆ ناآشنایان با هنر اسلامی را با دنیای رنگ Ùˆ Ø·Ø±Ø Ø¯Ø± صنایع ظری٠اسلامی آشنا Ù…ÛŒ کند. مهمترین آثار ÙˆÛŒ عبارت اند از: > جنگجوی ØµØØ±Ø§: عبدالقادر Ùˆ ÙØªØ الجزایر به دست ÙØ±Ø§Ù†Ø³ÙˆÛŒØ§Ù† < (لندن ١٩٤٧)Ø› > طلوع سیاه : زندگی در روزگار مولایی اسماعیل ØŒ امپراتور مراکش ١٦٧٢Ù€١٧٢٧ < (لندن ١٩٥١)Ø› > Ø³ÙØ± پیترو، Ø³ÙØ±ÛŒ به هند Ùˆ به گذشته در آغاز قرن Ù‡ÙØ¯Ù‡Ù… < (لندن ١٩٥٣) Ú©Ù‡ در آن ÙˆÛŒ مشاهدات خود را در دیدار از اصÙهان با تجارب پیترو دلا واله * مقایسه کرده است Ø› > یک بهار ایرانی < (لندن ١٩٥٧Ø› طاهری ØŒ ص ٤٣٠)Ø› > اصÙهان : مروارید ایران < (لندن ١٩٧٤)Ø› > شکوه اسلام < (لندن ١٩٧٦). (دانشگاه شیکاگو؛ دانشگاه لندن ØŒ همانجاها)Ø› جادة زرین سمرقند Ú©Ù‡ به ترجمة رضا رضایی در ١٣٦٣ Ø´ در تهران به چاپ رسیده است .
منابع : دایرة Ø§Ù„Ù…Ø¹Ø§Ø±Ù ÙØ§Ø±Ø³ÛŒ ØŒ به سرپرستی ØºÙ„Ø§Ù…ØØ³ÛŒÙ† Ù…ØµØ§ØØ¨ ØŒ تهران ١٣٤٥Ù€١٣٧٤Ø´ Ø› ابوالقاسم طاهری ØŒ سیر ÙØ±Ù‡Ù†Ú¯ ایران در بریتانیا، یا، تاریخ دویست سالة مطالعات ایرانی ØŒ تهران ١٣٥٢Ø´ Ø› نجیب عقیقی ØŒ المستشرقون ØŒ قاهره ١٩٨٠Ù€١٩٨١Ø›
Jomes Allan, Head of the Dep. of Eastern Art, Ashmolean Museum. Univ. Oxford, fax: ٠٠-٩٨-٢١- ٨٧٣١١٩٠, dated ٢٦.٩.٩٧; Wilfrid Jasper Walter Blunt, Splendours of Islam , London ١٩٧٦; Grand dictionnaire encyclopØ¥dique Larousse , Paris ١٩٨٢-١٩٨٥; Yahya Ma  hya  r-e Navvabi, A bibliography of Iran , Tehran, ١٣٤٧-١٣٧٠; The New Encyclopaedia Britanica , Chicago ١٩٨٥, Micropaedia, s.v. "Blunt, Wilfrid Scawen"; University of Chicago. Oriental Institute. Library, Cataloge of Oriental Institute Library , Chicago ١٩٧٠; University of London. School of Oriental and African Studies. Library, Library catalogue of School of Oriental and African Studies , London ١٩٦٣; Webster's biographical dictionary , Springfield ١٩٨٠.
/ Ø§ÙØ³Ø§Ù†Ù‡ Ù…Ù†ÙØ±Ø¯ /