دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١٩٩٥
بَنی مناصیر (مفرد آن : منصوری ) ، نام شماری از قبایل یا شاخه هایی از قبیلة مستقل ساکن در مشرق و جنوب عربستان ، عراق ، اردن ، سودان و الجزایر. شاخة عربستانی این قبیله ، دست کم مدّعی اند که نسلشان از طریق قُوَیْنِم ، به قحطان می رسد و بدین سان در اصل از نسب «عرب عارِبه » یا اعراب حقیقی اند. هم اینان و هم شاخة اردنی این قبیله ، بر خود می بالند که اصلاً مسیحی اند و نامشان از نام نصارا مشتق شده است . ازینرو، ممکن است که اصل و منشأ این قبیله از یمن باشد، گرچه نامشان در هیچیک از نوشته ها و نسبنامه های عربستان جنوبی نیامده است .
دربارة بنی مناصیر منطقة هلال خصیب و سودان ، نوشته های زیادی وجود ندارد، فقط گفته اند آنهایی که در اردن به سر می برند (البَلْقاء)، با بنوجَرومیه ، و آنهایی که در عراق ساکن اند با قبیلة مهم و بزرگ بنوشَمَّر پیوستگی دارند. در الجزایر، مناصیر ساکن در امتداد ساحل میان تِنِس و شرشل ، ظاهراً با بربرها درآمیخته اند (دربارة زبان آنها رجوع کنید به باسه ، ١٨٩٠؛ همو، ١٨٨٥؛ همو، ١٨٩٢، ص ٣٧ـ٨٤؛ دستن ، جاهای متعدد).
در عربستان شرقی و جنوبی ، بنی مناصیر، در تمام کنارة جنوبی رُبع الخالی ، از مرز عُمان تا نجران با مسافت تقریبی ٦٠٠ ، ١ کیلومتر، با بنومُرَّه که تا دورة نوسازی به داشتن گله های بسیار زیبای شتر مشهور بودند، هم مرزند. مناصیر از خاندان سعودی حمایت می کنند، ولی وهّابی نیستند و پیرو مذهب مالکی اند.
منابع :
(١) ( عمررضا کحاله ، معجم قبایل العرب ، بیروت ١٤٠٢/١٩٨٢، ج ٣، ص ١١٤٠ـ١١٤١ ) ؛
(٢) R. Basset, Loqman berbةre , Paris ١٨٩٠;
(٣) idem, "Notes de lexicographie berbةre", JA (١٨٨٥);
(٤) idem, "berbةres dans le dialecte des Beni Menacer", Giornale Soc. Asiat . Ital. , VI (١٨٩٢);
(٥) E. Destaing, Dict. franµais-berbةre , Paris ١٩١٤;
(٦) A. Hamilton, The kingdom of Melchior , London ١٩٤٩;
(٧) Frauke Heard-Bey, From Trucial States to United Arab Emirates , London ١٩٨٢;
(٨) H. St. J. B. Philby, The Empty Quarter , New York ١٩٣٣.
/ گدس ( د. اسلام ، متن فرانسوی ) /