دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٢٤
باباسَنْکو (یا: سنگو) ، درویشی مجذوب از ماوراءالنهرکه «از وی کرامات و خوارق عادات ظهور می نمود» (خواندمیر، ص ٥٤٣). وی معاصر تیمور و یکی از چند صوفیی بود که تیمور به دلایل سیاسی به آنان نزدیک شد. «سنکو» معنایی روشن ندارد و شاید صورتی از کلمة سونگو به معنی نیزه باشد؛ احتمال دارد که این بابا، نیزه ای به عنوان یکی از وسایلش با خود حمل می کرده است . ظاهراً تمام عمر او در اَنْدخود (ماوراءالنهر) گذشت و به سبب کراماتش در آنجا شهرتی خاص یافت . تیمور در مسیر نخستین یورش خود به ایران در ٧٨٢ به اندخود رسید و به دیدار باباسنکو رفت و با او همسفره شد. باباسنکو بی هیچ دلیل آشکار، سینه برة بریانی را برداشت و به سوی او افکند. تیمور از این حرکت خوشحال شد و آن را به فال نیک گرفت که همچنان که بهترین پارة گوشت به سوی او افکنده شده است ، بهترین پارة زمین یعنی خراسان را نیز بزودی فتح خواهد کرد. قبر باباسنکو در اندخود زیارتگاه بود (براون ، ص ١٨٥-١٨٦؛ خواندمیر، ج ٣، ص ٥٤٣). جانشین مقام روحانی او نخست باباجان بابا و سپس باباابراهیم بود. در کنار مزار این سه تن ، خانقاهی ساخته شد که سالها دایر بود.
منابع :
(١) امیرعلیشیر نوایی ، نسائم المحبة من شمایم الفتوة ، چاپ ارسلان ، استانبول ١٩٧٩، ص ٣٩٢؛
(٢) غیاث الدین بن همام الدین خواندمیر، تاریخ حبیب السیر، چاپ محمد دبیرسیاقی ، تهران ١٣٦٢ ش ؛
(٣) Vasili ¦ â â Vladimirovich Barthold, Sochineniia , II, Part ٢, on Specific Problems of the history of middle Asia , Moscow ١٩٦٤, ٤٤;
(٤) Edward G. Browne, A literary history of Persia , III, Cambridge ١٩٥٦.
/حامدالگار/