خرّازى، حسين ، خرّازى، حسين، فرمانده لشكر ١٤ امام حسين عليه‌ السلامِ سپاه پاسداران انقلاب اسلامى. خرازى در اول شهريور ١٣٣٦، در خانواده‌اى مذهبى در اصفهان به دنيا آمد. او پس از فراگيرى مقدمات علوم دينى در خانه، ديپلم طبيعى‌اش را از دبيرستان نمونه اصفهان (شبانه) در ١٣٥٥ش اخذ كرد و در دانشگاه شيراز پذيرفته شد، اما به علت مشكلات مالى، از ادامه تحصيل بازماند. در همان سال، خرازى در پادگان قوچان به خدمت نظام وظيفه مشغول شد. سپس به مدت شش ماه، براى مقابله با جبهه آزاديبخش ظفار* به عمان اعزام شد و با اوج‌گيرى انقلاب اسلامى به انقلابيون پيوست (صمدى، ص ٦٣؛ قراگوزلو، ص ٣٦ـ٣٧؛ ره‌يافتگان وصال، ص ٨١).

با پيروزى انقلاب اسلامى در ٢٢ بهمن ١٣٥٧، خرازى به كميته دفاع شهرى اصفهان ملحق شد. او در فرونشاندن غائله گنبد و تركمن‌صحرا در ابتداى ١٣٥٨ش نقش مؤثرى داشت (بنى‌لوحى، ص ٤١ـ٤٢). در پى تشديد بحران كردستان، در آخرين ماههاى ١٣٥٨ش، گردان ضربت را براى تأمين امنيت منطقه تشكيل داد (گلابچى، ص ٣٧٥؛ روزشمار جنگ ايران و عراق، جنگ‌نامه ١، ج ١، ص٣٢٠؛ قراگوزلو، ص ٦٢). خرازى همچنين در آزادسازى شهرهاى ديواندره، سقز، بانه، مريوان و سردشت از دست افراد مسلح، مؤثر بود (صمدى، همانجا).

پس از آغاز جنگ عراق با ايران* (١٣٥٩ـ١٣٦٧ش)، او با كمك نيروهاى خود، در حاشيه رودخانه كارون، نخستين خط دفاعى منطقه، معروف به خط شير، را احداث كرد (گلابچى، همانجا؛ قراگوزلو، ص ٥٦، ٦٤ـ٦٥). اين ابتكار موفقيت‌آميز سبب شد كه هدايت عمليات در منطقه خوزستان از نيمه دوم بهمن ١٣٥٩ به عهده خرازى گذاشته شود. او در عمليات فرمانده كل قوا در ٢١ خرداد ١٣٦٠، پس از شكستن خطوط دفاعى و سه كيلومتر پيشروى در مواضع نيروهاى عراقى، آنها را وادار كرد كه حدود هفت كيلومتر عقب‌نشينى كنند (قراگوزلو، ص ٦٥). همچنين، در عمليات ثامن‌الائمه و شكست حصر آبادان در ٥ مهر ١٣٦٠ و در عمليات آزادسازيهاى بعدى، همچون طريق‌القدس، فتح‌المبين و بيت‌المقدس شركت فعالانه داشت (همان، ص ٦٦ـ٦٨؛ گلابچى، همانجا؛ صفوى، ج ١، ص ١٧٨ـ١٨٠). خرازى پس از عمليات طريق‌القدس، تيپ‌امام حسين عليه‌السلام را تشكيل داد و فرماندهى آن را به عهده گرفت. اين تيپ در عمليات فتح‌المبين، پس از شناسايى بخش وسيعى از مناطق اشغالى، وارد عمل شد، اما با افزايش‌فشار نيروهاى عراقى در حلقه محاصره قرار گرفت و خرازىدر ادامه عمليات مجروح شد. پس از عمليات فتح‌المبين،خرازى تيپ امام حسين عليه‌السلام را به لشكر ارتقا دادو همچنان فرمانده آن بود. او در مقام فرماندهى لشكر ١٤امام حسين، در عمليات مختلف حضور داشت و چند ‌بار مجروح شد و یک دست خود را از دست داد. او در ٨ اسفند ١٣٦٥ در منطقه عملياتى كربلاى ٥ به شهادت رسيد (صمدى، ص ٦٥؛ ره ‌يافتگان وصال، ص ٨٢ـ٨٣؛ گلابچى، ص ٣٧٥ـ٣٧٦؛ قراگوزلو، ص ٥٧، ٨١ ـ١٠٣).

منابع :
(١) على بنى‌لوحى، هزار قله عشق: خاطراتى از سردار سرلشگر شهيدحاج حسين خرازى فرمانده لشگر ١٤ امام حسين(ع)، ]اصفهان[ ١٣٧٥ش؛
(٢) روزشمار جنگ ايران و عراق، تهران :سپاه پاسداران انقلاب اسلامى، مركز مطالعات و تحقيقات جنگ، ١٣٧٢ش ـ؛
(٣) ره‌يافتگان وصال: معرفى اسوه‌هاى ايثار، سرداران شهيد سپاه پاسداران انقلاب اسلامى، تهيه و تدوين حوزه نمايندگى ولى‌فقيه در سپاه، تهران: مركز فرهنگى سپاه، ١٣٧٣ش؛
(٤) يحيى صفوى، از جنوب لبنان تا جنوب ايران: خاطرات سردار سرلشكر دكترسيد يحيى (رحيم) صفوى، ج ١، تدوين مجيد نجف‌پور، تهران ١٣٨٥ش؛
(٥) محمدعلى صمدى، يادگار سرداران، تهران ١٣٧٦ش؛
(٦) غلامحسين قراگوزلو، حاج‌حسين خرازى فرمانده لشكر امام حسين(ع)، ]تهران [١٣٧٠ش؛
(٧) حسين گلابچى، فرهنگواره دفاع مقدس، تهران: بنياد حفظ آثار و ارزشهاى دفاع مقدس، [.بى‌تا].
/ حسين يكتا/