دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٣٨٢
بانک ملی ایران ، مجله ، نخستین نشریه اقتصادی
ایران که اداره آمار و بررسیهای اقتصادی بانک ملّی ایران زمینه انتشار آن را فراهم آورد (بانک ملی ایران ، ١٣٣٨ ش ، ص ١٢٩). در اولین شمارة این نشریه (بهمن ١٣١٢)، ادعا
شده است که در این مجله از کلیة مباحث اقتصادی و مالی و امور راجع به تجارت و صناعت و فلاحت ایران و مسائل بانکی و اسعار * و پول کشور و همچنین وقایع مهم اقتصادی عالم بحث می شود (ص ١).
در مجلة بانک ملی ایران ، علاوه بر مقالات ثابتی چون اخبار و اطلاعات اقتصادی دنیا و اوضاع اقتصادی ایران و بازار اسعار و بازار پول و تصویبنامه های جدید مالی و اقتصادی ، در هر شماره مقالات ویژه ای نیز دربارة اوضاع کشاورزی و صنعتی و تجاری کشور و همچنین اوضاع تجاری شهرها و ولایات ، براساس گزارشهای شعب بانک در آنها، منتشر می شد.
شاخص قیمتها و هزینة زندگی در ایران ، که برای مطالعات اقتصادی و تطبیقی اقتصاددانان حائز اهمیت است ، از بدو انتشار، در این مجله درج شده است . این مجله مستقیماً به مباحث روز ایران نمی پرداخت ، ولی چون معتبرترین نشریة آماری و اقتصادی کشور بود، تحولات اقتصادی کشور را منعکس می کرد.
به موجب قانون ٧ خرداد ١٣٣٩، بانک مرکزی ایران تأسیس شد و بخشی از عملیات بانکی ، از جمله اداره بررسیهای اقتصادی ، از بانک ملی ایران به بانک مرکزی ایران انتقال یافت و مجلة بانک مرکزی ایران (ش ١، مهر ١٣٤٠) بتدریج از لحاظ بررسیهای اقتصادی و آماری جایگزین مجله بانک ملی ایران شد.
مجلة بانک ملی ایران در ادوار گوناگون به صورت ماهنامه و دو ماهه نامه و فصلنامه انتشار یافت و آخرین شماره ای که از آن دیده شده ، و احتمالاً آخرین شماره آن است ، شمارة مسلسل ٢٨٨، سال چهلم ، مورّخ سه ماهه دوم ١٣٥١ ش است .
منابع :
(١) بانک ملی ایران ، تاریخچه سی ساله بانک ملی ایران : ١٣٠٧ـ١٣٣٧ ، تهران ١٣٣٨ ش ؛
(٢) همو، مجله بانک ملی ایران ، ش ١ (بهمن ١٣١٢ ش ).
/ کاوه بیات /