دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٢٥٣٢
بَیْنون ، قلعه و شهری کهن در عربستان جنوبی . یکی از مشهورترین دژهای («محافِد») یمنی است که ابن حائک ( صفه ، ص ٣٢٢) نام برده و در اکلیل ، کتاب هشتم (چاپ مولر ، ص ٤١، ٨٦ و بعد؛ همان ، چاپ کرملی ، ص ٦٦ و بعد؛ همان ، چاپ فارِس ، ص ٥٤ و بعد) آن را وصف کرده است . بنابر افسانه ها،
جنیّان ، بینون را مانند غُمْدان * و سَلْحین * ، قلعه های صنعاء و مأرب ، برای سلیمان بنا کردند. ابن حائک بینون را در سرزمین طایفة عَنْس (شاخه ای از مَذْحِجْ * ) و روبروی حَرّة کَوْمان (در شمالِ شمال غربی کوه اِسبیل ) ذکر کرده است . ویرانه های آن در هَیاوَة فعلی واقع است و گلیزر ده سنگ نبشته در آنجا یافته است . شهرت بینون به سبب دو گذرگاه آن بوده که از دل صخره می گذشته است . ابوکَرِب اسعد تُبَّع (حدود ٣٨٥ـ٤٢٠ میلادی )، شاه حمیری ، گاه در این قلعه و گاه در ظفار * می زیسته است . بینون همزمان با غمدان و سلحین ، در حدود ٥٢٥ میلادی به دست حبشیانِ زیردست اَریاط ، ویران گردید. بینوینِ مذکور در نقشة بطلمیوس باید در حضرموت (وادی دَوعان ) باشد، اما ممکن است اشتباهاً بجای کَینون به کار رفته باشد.
منابع :
(١) ( ابن حائک ، صفة جزیرة العرب ، چاپ محمدبن علی أکوع ، بیروت ١٤٠٣/ ١٩٨٣ ) ؛
(٢) ابن مجاور، تاریخ المستبصر، او، صفة بلاد الیمن و مکة و بعض الحجاز ، چاپ لوفگرن ، لیدن ١٩٥١ـ١٩٥٤، ص ١٠٢ و بعد؛
(٣) نشان ، چاپ عظیم الدین ، ص ١٠، ٦٧؛
(٤) یاقوت حموی ، معجم البلدان ، چاپ فردیناند ووستنفلد، لایپزیگ ١٨٦٦ـ١٨٧٣، ج ١، ص ٨٠١؛
(٥) C. Conti Rossini, Storia d'Etiopia , ١٧٨;
(٦) Sprenger, Die alte Geographie Arabiens , ١٦٣;
(٧) H. von Wissmann and Hخfner, Beitrجge zur historischen Geographie des vorislam. Sدdarabien, ٤٠, ٩٩.
/ لوفگرن ( د. اسلام ) /