دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ٢٠٣٠
بوردور (بُردُر/ بلدر/ پُردُر) ، شهری در جنوب غربی آسیای صغیر، در حدود چهار کیلومتری جنوب شرقی دریاچة بوردور. به نظر برخی ، شهر قدیمی لیموبراما (که آن را لیمنوبریا به معنای «شهر مشرف به دریاچه » تعبیر کرده اند) در محلِ شهر جدید بوردور یا در نزدیکی آن واقع بوده است ، اما در درستی این نظر تردید است (قس رمزی ؛ پاولی ، ذیل «لیموبراما»؛ و هونیشمان ).
حفاریهایی که در بوردور صورت گرفته ، نشان می دهد که این محل در عصر مفرغ مسکونی بوده است . این منطقه مدتی در حیطة پیسیدیا بود و سپس به دست همسایگان آنجا یعنی حِتیها/ خِتیها، فریگیاییها و لیدیاییها افتاد. بوردور مدتی تحت حکومت شاهان بَرغَمه * بود و بعد تحت حکومت امپراتوری روم شرقی قرار گرفت . در آن زمان ، پولیدوریون نام داشت .
در منازعات طولانی میان رومیان شرقی و ترکان در آسیای صغیر طی قرون پنجم و ششم / یازدهم و دوازدهم ، شهر به دست سلجوقیان روم افتاد. در اوایل قرن هشتم / چهاردهم شهر تحت حکومت امرای بنی حمید درآمد. مدرسة مظفریه از بناهای این دورة شهر است . ابن بطوطه که در ٧٢٩ از اَنطالیه به بوردور رفته بود، آن را شهری کوچک با باغها و آبهای روان وصف کرده که قلعة شهر بر فراز کوه بلندی قرار داشته است (ج ١، ص ٣١٧).
در ٧٩٣، بوردور به دست سلاطین عثمانی افتاد. بوردور بر اثر قیام «شاه قلی بابا تکَّه لی »، «قیامهای سوخته » و قیام جلالی ویران شد، و بعدها آن را بازسازی کردند.
در گذشته جمعیت بوردور شامل تعداد کثیری از مسیحیانِ ارتدوکسِ تُرک زبان بود (به نوشتة کوئینه ، چهار هزار یونانی و حدود هزار ارمنی در شهر ساکن بوده اند). در زمان عثمانیها، بوردور ابتدا قضایی از سَنجَقِ حمید در ایالت آناطولی و بعداً سنجقی در ولایت قونیه بود. در دورة جمهوری ، بوردور مرکز ولایت بوردور شد. امروزه نیز مرکز استان بوردور است . مساحت این استان ٨٨٧ ، ٦ کیلومتر مربع و جمعیت آن در ١٣٦٩ش / ١٩٩٠، ٨٨٧ ، ٢٥٤ تن بوده است . جمعیت شهر بوردور در ١٣٦٩ش /١٩٩٠، ٤٣٢ ، ٥٦ تن بوده است .
منابع :
(١) ( ابن بطوطه ، سفرنامة ابن بطوطه ، ترجمة محمدعلی موحّد، تهران ١٣٦١ش ) ؛
(٢) V. Cuinet, La Turquie d'Asie , I, Paris ١٨٩٠, ٨٤٢ ff.;
(٣) E. Honigmann, ed., Le Synekdةmos d'Hiإroklةs et l'opuscule gإographique de Georges de Chypre (Corpus Bruxellense Historiae Byzantinae: Forma Imperii Byzantini , fasc. I), Brussels ١٩٣٩, ٣٠, s.v. " h d z o m ' m a r b o ئ a ";
(٤) August Friedrich von Pauly, Paulys Real-Encyclopجdie der classischen Altertumswissenschaft , ed. G. Wissowa, W. Kroll, and K. Mittelhaus, Stuttgart ١٨٩٤-١٩٧٠, II/٢, s.v. "A s x i n a ¨ l a l ¨ h n m ", col. ١٦١٠ and XIII/I, s.v. "Limobrama", col. ٧١٠;
(٥) W. M. Ramsay, The cities and bishoprics of Phrygia , Oxford ١٨٩٥, ٢٩٨-٢٩٩ and ٣٢٤ ff.
(٦) برای صورت کامل منابع رجوع کنید به د.اسلام ، چاپ دوم ؛
(٧) د.ا.د.ترک ، ذیل مادّه .
(٨) / پری ، با اندکی تلخیص از ( د.اسلام ) ؛
با اضافاتی از ( د.ا.د.ترک ) /