دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١٦٦٣
بُلبل ، اشرف دیری (١٠٩٣ ـ ١١٨٩)، شاعر فارسی گوی کشمیر. او سرایندة رضانامه ، نخستین روایت منظوم شهادت ( امام حسن و ) امام حسین علیهماالسلام است که در کشمیر سروده شده است (نسخة خطی کتابخانة پژوهشی سِرینگر). رضانامه ( مثنوی ده هزار بیتی و ) بخشی از یک خمسه است که چهار بخش دیگر آن ، یعنی ارزن تِه هیمَل (داستان عاشقانة محلی هندو)، هشت تمهید ، مهرو ماه ، و هشت اسرار مفقود شده است . ( تعدادی از ابیات رضانامه در پارسی سرایان کشمیر (تیکو، ١٣٤٢ ش ، ص ١١٢ـ ١٢٠) ذکر شده است . ) بلبل در شعر خود از زاهدان محلی ستایش می کند و شیعه و سنّی را به متوقف ساختن رقابتهای میان خود فرامی خواند. صور خیال او بیشتر برگرفته ازطبیعت است و گهگاه ، در قیاس با استعاره های قدیمی ، نکات ظریفی دارد.
منابع :
(١) ( گرداری لعل تیکو، برگزیدة از پارسی سرایان کشمیر ، تهران ١٣٤٢ ش ؛
(٢) حسام الدین راشدی ، تذکرة شعرای کشمیر ، چاپ دوم ، لاهور ١٩٨٣، ج ١، ص ١٣٥ ) ؛
(٣) م . ا. رفیقی ، تعمیر ، سرینگر، ژانویه ـ فوریة ١٩٦١ (شرح احوال بلبل )؛
G. L. Tiku, Persian poety in Kashmir: ١٣٣٩-١٨٤٦ , Berkeley, Los Angeles, and London, ١٩٧١, ١٧١-١٧٨.
/ گرداری لعل تیکو ( ایرانیکا ) /