دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١٦٢٨
بَلاّ ، سیدی ØŒ ابومØÙ…د عبدالله بن عَزّوز Ù‚ÙØ±ÙŽØ´ÛŒ شاذلی از Ù…ØªØµÙˆÙØ© قرن دوازدهم هجری . به او Ú©Ù‡ پینه دوزی مراکشی بود، کراماتی نسبت داده اند. سیدی بلاّ در ١٢٠٤ ÙˆÙØ§Øª ÛŒØ§ÙØª Ùˆ مقبره اش ØŒ واقع در خانة مسکونی ÙˆÛŒ در باب اَیلان ØŒ پیوسته زیارتگاه مردم ØŒ بویژه بیماران ØŒ بوده است . ابن عزّوز از علوم رسمی به طور وسیعی بهره مند نبود؛ با اینهمه آثار بسیاری از خود به جا گذاشته است Ú©Ù‡ عمدتاً در زمینه های Ø¹Ø±ÙØ§Ù†ÛŒ
Ùˆ علوم Ø®Ùیّه Ùˆ نیز پزشکی است . اما این آثار تقریباً خالی از هر گونه تازگی است Ùˆ هیچکدام توجه ناشران را جلب نکرده است ØŒ هر چند دو کتاب او، یکی ذهاب الکسو٠و Ù†ÙÛŒ الظلمات ÙÛŒ علم الطب Ùˆ الطبائع Ùˆ الØÚ©Ù…Ø© Ú©Ù‡ متضمن دستورهای درمانی عامیانه است ( رجوع کنید به لکلرک ØŒ ج ٢ØŒ ص ٣٠٧Ù€ ٣٠٨Ø› رنو، ص ١٨٣Ù€١٨٤) Ùˆ دیگری کش٠الرّموز در باب گیاهان دارویی در مراکش بسیار مشهور است . از میان سه اثر صوÙیانة
او شاید بدیعتر از همه ØŒ تنبیه التلمیذ Ø§Ù„Ù…ØØªØ§Ø¬ باشد Ú©Ù‡ درآن کوشیده است تا میان شریعت Ùˆ طریقت جمع کند. کتاب لباب الØÚ©Ù…Ø© ÙÛŒ علم Ø§Ù„ØØ±ÙˆÙ Ùˆ علم الاسماء الالهیة او،که نسخه ای از آن باقی مانده ØŒ رساله ای در باب علوم Ø®Ùیّه Ùˆ غریبه است .
منابع : ابن سوده ØŒ دلیل مورخ المغرب الاقصی ØŒ دارالبیضاء ١٩٦٠ØŒ ج ٢ØŒ ص ٤٤٦ØŒ ٤٤٩Ø› عبدالله کنون ØŒ النبوغ المغربی ÙÛŒ الادب العربی ØŒ بیروت ١٩٦١ØŒ ج ١ØŒ ص ٣٠٤Ù€ ٣٠٥ØŒ٣١٠Ø›
Carl Brockelmann, Geschichte der arabischen Litteratur , Leiden ١٩٤٣-١٩٤٩, Supplementband , ١٩٣٧-١٩٤٢, II, ٧٠٤, ٧١٣ (دربارة نسخه های خطی آثار سیدی بلاّ ) ; M. Lakhdar, Vie LittØ¥raire , ٢٥٣-٢٥٦; L. Leclerc, La chirurgie d'Abulcasis , Paris ١٨٦١; H. P. J. Renaud,in Initiation au Maroc , Paris ١٩٤٥.
/ ( د. اسلام ) /