دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١٥٢
بارِع ، ابوعبداللّه حسین بن محمدبن عبدالوهاب بدری
بغدادی ، ادیب و شاعر عرب قرن پنجم و اوایل ششم . در صفر ٤٤٣ در بغداد متولد شد ودر همان شهر در روز سه شنبه ١٧ جمادی الا´خرة ٥٢٤ درگذشت . بدری منسوب است به بدریه ، از محلات بغداد، که موطن اوست . علاوه بر البارع البغدادی به البارع الدبّاس نیز شهرت داشته است . خاندان او از دیوانیان و وزیران و نیاکانش ، سلیمان بن وَهْب و قاسم بن عبیداللّه و عبیداللّه بن القاسم ، از وزیران خلفای بنی عباس بودند (خوانساری ، ج ٣، ص ١٩٥). بارع نزد بسیاری از ادبا و علمای عصر خود تلمّذ کرد که از آن جمله اند: قاضی ابویعلی موصلی و ابوعلی بن البنّاء و ابوبکر محمدبن موسی الخیاط و ابوبکر احمدبن حسین اللحیانی وابوالقاسم یوسف بن غوری و حسین بن حسن اسکافی . کسانی نیز از او روایت کرده اند که از مشاهیر آنان ابن عساکر (متوفی ٥٧١) و ابن الجوزی (متوفی ٥٩٧) اند (امین ، ج ٦، ص ١٥٦ ـ ١٥٧). در ادب و علم القراءات تألیفاتی داشته که از آن جمله الشمس المنیرة فی القراءات السبعة الشهیرة و طرائف الطرف را ذکر کرده اند (حاجی خلیفه ، ج ٢، ص ١٠٦٢، ١١٠٩). او دیوان شعر نیز داشته و یاقوت حموی (ج ١٠، ص ١٤٩ـ١٥٤) نمونه هایی از اشعار او نقل کرده که برخی از آنها مشاعرات او با دوست شاعرش ابن الهَبّاریّه (متوفی ٥٠٩) است (صفدی ، ج ١٣، ص ٣٣ ـ ٣٦).
منابع :
(١) محسن امین ، اعیان الشیعه ، بیروت ١٩٨٣، مصطفی بن عبدالله حاجی خلیفه ، کشف الظنون ، بیروت ١٤١٠/١٩٩٠؛
(٢) محمد باقربن زین العابدین خوانساری ، روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات ، چاپ اسدالله اسماعیلیان ، قم ١٣٩٠ ـ ١٣٩٢؛
(٣) خیرالدین زرکلی ، الاعلام ، بیروت ١٩٨٤، ج ٢، ص ٢٥٥؛
(٤) خلیل بن ایبک صفدی ، کتاب الوافی بالوفیات ، ج ١٣، چاپ محمد حجیری ، ویسبادن ١٩٨٤؛
یاقوت حموی ، معجم الادباء ، بیروت ١٣٥٥ ـ ١٣٥٧/ ١٩٣٦ ـ ١٩٣٨.
/ صلاح الصاوی /