دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١٤٢٠
بَصیر ، ØØ³ÛŒÙ† بن علی ØŒ مشهور به ابن زکوم (زقوم )ØŒ شاعر نابینای مادرزاد شیعی مذهب اهل ØÙلّه در عراق (١٢٩٠Ù€١٣٢٩). از کودکی باهوشی Ùوق العاده در مکتبخانه درس خواند Ùˆ در مدّتی کوتاه قرآن کریم را ØÙظ کرد Ùˆ پس از آموختن زبان Ùˆ ادبیات عرب ØŒ نزد سیّدمØÙ…ّد قزوینی ØŒ Ùقیه مشهور ØÙ„ّه ØŒ Ùقه Ùˆ ØªÙØ³ÛŒØ± را ÙØ±Ø§Ú¯Ø±Ùت Ùˆ در جوانی به انجمنهای ادبی راه ÛŒØ§ÙØª Ùˆ سرآمد شاعران زادگاهش شد، به طوری Ú©Ù‡ او را به بَشّار، ØÙŽØ³Ù‘ان Ùˆ ابوالعلای مَعَرّی تشبیه کرده اند (یعقوبی ØŒ ج ٣ØŒ ص ١٧٣Ø›
امین ØŒ ج ٦ØŒ ص ٩٥). بصیر شاگردانی داشت Ùˆ به رغم نابینایی ØŒ بدون راهنما، در شهر Ø±ÙØª Ùˆ آمد Ù…ÛŒ کرد (یعقوبی ØŒ ج ٣ØŒ ص ١٧٣Ù€ ١٧٤Ø› امین ØŒ همانجا). Ù…Ù…Ø¯ÙˆØ Ø§ÙˆØŒ ØØ¨ÛŒØ¨ بک ØŒ
پسر Ù…ØÙ…د نوری پاشا آل عبدالجلیل ØŒ از بزرگان ØÙ„ّه بود.
بصیر علاوه بر Ù…Ø¯Ø§ÛŒØ ÙØ±Ø§ÙˆØ§Ù† دربارة او، مجموعة اشعار خود را نیز در دیوانی جمع آوری Ùˆ بدو هدیه کرده بود، اما در Ù‡ÙØ¯Ù‡ Ù…ØØ±Ù‘Ù… ١٣٣٥ در ØÙ…لة عاک٠بک عثمانی به خانة ØØ¨ÛŒØ¨ بک در ØÙ„ّه به دست غارتگران از میان Ø±ÙØª Ø› Ùˆ لذا اندکی از اشعار
بصیر باقی مانده است (یعقوبی ØŒ ج ٣ØŒ ص ١٧٤Ø› امین ØŒ همانجا). او در ٣٩ سالگی در زادگاهش درگذشت Ùˆ جسدش به نج٠اشر٠منتقل Ùˆ در وادی السّلام دÙÙ† شد (یعقوبی ØŒ ج ٣ØŒ ص ١٧٩Ø› امین ØŒ همانجا).
منابع : Ù…ØØ³Ù† امین ØŒ اعیان الشیعة ØŒ چاپ ØØ³Ù† امین ØŒ بیروت ١٤٠٣/١٩٨٣Ø› Ù…ØÙ…دعلی یعقوبی ØŒ البابلیات ØŒ قم ( بی تا. ) .
/ Ù…ØÙ…درضا انصاری /