دانشنامه جهان اسلام - بنیاد دائرة المعارف اسلامی - الصفحة ١١٥
بادِسی ، منسوب به بادِس * که سه تن از بزرگان مراکش بدان نامیده شده اند:
١) ابو یعقوب یوسف زُهَیلی بادِسی ، عارف و حکیم قرن هشتم ، که در بیرون شهر مدفون است . مؤلف کتاب المقصدالشریف از او یاد کرده است (ص ١٤٦،٢١٨). ابن خلدون او را آخرین عارف بزرگ مراکش می داند (مقدّمه ، ج ٢، ص ٦٧٢؛ > تاریخ بربرها < ، ج ١، ص ٢٣٠). لئوی افریقایی (١٨٩٦، ج ٢، ص ٢٧٣، ١٩٥٦، ص ٢٧٤) به مزار او، که هنوز هم به نام سِیدی بویعقوب احترام می شود، اشاره می کند.
٢) عبدالحق بن اسماعیل بادِسی ، که در ٧٢٢/١٣٢٢ در قیدِ حیات بوده و مؤلف مجموعه ای در شرح احوال اولیاءِ ریف است . این مجموعه ، موسوم به المقصد الشریف فی ذکر صلحاء الریف ، در دو تحریر به دست ما رسیده است که از لحاظ الفاظ با یکدیگر آشکارا اختلاف دارند؛ ترجمه و تعلیق ج .س . کولَن از این کتاب را در > آرشیوهای مراکش < ، ج ٢٦، می توان یافت .
٣) علی بن محمدالشیخ الوَطّاسی ، که کنیة معمولی او ابوالحسن بود ولی با نام تحبیب آمیز ابوحَسّون خوانده می شد. در جوانی ، پدرش او را به حکومت ریف منصوب کرد و او بادس را اقامتگاه خود قرار داد. پس از خلع از این مقام نیز این ایالت به اقطاع وی درآمد. در فاصلة سالهای ٩٣٢ـ٩٥٦ در بادس زیست و به همین دلیل بادسی لقب گرفته است . تاریخنگاران اروپایی او را «سلطان وِلِز» خوانده اند.
منابع :
(١) ـ Abd al- H ¤ ak ¤ k ¤ Ba ¦ dis ¦ â , "Al- Mak ¤ s ¤ ad al- Sharl ¦ f fl ¦ Dhikr S ¤ ulah ¤ a ¦ Ý al- Rl ¦ f", annotated trans. by G.S. Colin, Archives marocaines, xxv â (١٩٢٦);
(٢) Ibn Khaldu ¦ n, Al- Muqaddima, traduction nouvelle, pre¨face et notes par Vincent Monteil, Beirut ١٩٦٧-١٩٦٨;
(٣) idem, Histoire des Beirut, tr. by de Slane, Algiers ١٨٥٢-١٨٥٦;
(٤) Jean Lإon l'Africain, Description de l'Afrique, ed. Schefer, Paris ١٨٩٦-١٨٩٨, french tr. ـpaulard, Paris ١٩٥٦.
برای سایر منابع به مقاله وطّاسیان رجوع شود.
/کُولَن ( د.اسلام )/