شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٢٣ - اَحْوى (اعلى/ ٥ )
است كه «حوايا» مىتواند جمع «حاويه» باشد و نيز مىتواند جمع «حويّه»[*]...
به هر حال، آيۀ مورد بحث، اشاره به قسمتى از محرمات بر يهود دارد، از جمله سخن از گاو و گوسفند به ميان آورده و پيه و چربى موجود در بدن آنها را بر آنان حرام و به دنبال آن، سه مورد را استثناء كرده است، نخست چربيهايى كه در پشت اين دو حيوان قرار دارد و چربيهايى كه در پهلوها و لابلاى امعاء قرار گرفته (او الحوايا) و همچنين چربيهايى كه با استخوان آميخته شده است.
لازم به تذكر است كه اين قسمت از محرمات بر يهود جنبۀ مجازات و كيفر داشته و اگر مرتكب جنايات و خلافكاريهايى نمىشدند، اين امور بر آنها حرام نمىشد، كما اين كه اينها در حقيقت بر يهود حرام نبود، اما براثر ظلم و ستمى كه مىكردند، از اين گونه گوشتها و چربيها كه مورد علاقۀ آنها بود به حكم خدا محروم شدند. (ج ١٨/٦ با استفاده از منابع ذكر شده)
اَحْوى: (اعلى/ ٥.)[**]
در اصل از مادّۀ «حوّة» (بر وزن قوّة) به معنى «رنگ سبز سير و گاه به معنى رنگ سياه» آمده است.
و هر دو به يك معنى بازمىگردد، چرا كه رنگ سبز سير همواره متمايل به سياهى است و اين تعبير در آيۀ مورد بحث كه مىگويد:
«آنكس كه چراگاه را به وجود آورد سپس آن را خشك و سياه قرار داد»(... فَجَعَلَهُ غُثٰاءً أَحْوىٰ).
به خاطر آن است كه گياهان خشك هنگامى كه روى هم متراكم مىشوند تدريجا ميل به سياهى پيدا مىكنند.
انتخاب اين تعبير با اين كه در مقام بيان نعمتهاى الهى است ممكن است به يكى از سه علت بوده باشد:
نخست اين كه اين وضع گياهان بازگوكننده فناى دنياست و هميشه درس عبرتى براى
[*]به نقل از تبيين اللغات لتبيان الآيات، ج ٣٦٣/١.
[**]وَ اَلَّذِي أَخْرَجَ اَلْمَرْعىٰفَجَعَلَهُ غُثٰاءً أَحْوىٰ.اعلى/ ٤ و ٥.