است كه به عنوان اسم براى اين پيامبر بزرگ (فرزند زكريا) انتخاب شده است و منظور از زندگى، هم زندگى مادى و هم معنوى در پرتو ايمان و مقام نبوت و ارتباط با خداست و چنان كه از آيه ٧ سورۀ مريم استفاده مى‌شود، اين نام را خداوند پيش از تولد براى او انتخاب كرده است:

يٰا زَكَرِيّٰا إِنّٰا نُبَشِّرُكَ بِغُلاٰمٍ اِسْمُهُ يَحْيىٰ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا. «اى زكريّا ما تو را بشارت به فرزندى مى‌دهيم كه نامش «يحيى» است و پيش از او همنامى برايش قرار نداده‌ايم».

نام «يحيى» كه از نامهاى بى‌سابقه‌اى بوده در سوره‌هاى: آل عمران، انعام، مريم و انبياء مجموعا پنج بار آمده است، او يكى از پيامبران بزرگ الهى است و از جمله امتيازاتش اين بود كه در كودكى به مقام نبوت رسيد، خداوند آن‌چنان عقل روشن و درايت تابناكى در اين سن و سال به او داد كه شايستۀ پذيرش اين منصب بزرگ شد.

از ويژگيهايى كه اين پيامبر (ص) داشته و قرآن در سورۀ آل عمران آيۀ ٣٩ (آيۀ مورد بحث) به آن اشاره كرده، توصيف او به «حصور» است، «حصور» از مادّۀ «حصر» به معنى كسى است كه از جهتى در «محاصره» قرار گيرد و در اين جا طبق بعضى از روايات به معنى «خوددارى‌كننده از ازدواج» است.

اين كار بيانگر نهايت عفت و پاكى و يكى از امتيازات او به شمار مى‌رفته است و يا منظور از «حصور» كسى است كه شهوات و هوسهاى دنيا را ترك گفته و در واقع يك مرحلۀ عالى از زهد بوده است و ما واژۀ «حصور» را در مادّۀ «ح‌ص‌ر» به تفصيل شرح داده‌ايم.

به هر حال از منابع اسلامى و منابع مسيحى استفاده مى‌شود كه «يحيى» پسر خالۀ «عيسى» بوده است.

در منابع مسيحى تصريح شده كه يحيى، حضرت مسيح (ع) را غسل تعميد داد و لذا او را «يحياى تعميددهنده» مى‌نامند (غسل تعميد غسل مخصوصى است كه مسيحيان به فرزندان خويش مى‌دهند و معتقدند آنها را از گناه پاك مى‌كند) و هنگامى كه مسيح اظهار نبوت كرده، يحيى به او ايمان آورد.

(وَ حَصُوراً وَ نَبِيًّا مِنَ اَلصّٰالِحِينَ‌.«و به هنگامى كه او(زكريا) در محراب ايستاده مشغول نيايش بود فرشتگان او را صدا زدند كه خدا تو را به «يحيى» بشارت مى‌دهد (كسى) كه كلمۀ خدا (مسيح) را تصديق مى‌كند و رهبر خواهد بود و از هوسهاى سركش بر كنار، و پيامبر و از صالحان است» آل عمران/ ٣٩.