شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٣٦ - يُحْيِيكُم (انفال/ ٢٤ )
از اين طريق موجودات مرده را تبديل به بافتهاى موجود زنده مىكند، تا هر روز جلوۀ تازهاى از حيات را نشان دهد.
مسئله حيات در جهان گياهان و حيوانات و زنده شدن زمينهاى مرده از يكسو دليل روشنى است بر اين كه علم و دانش عظيمى در آفرينش اين جهان به كار رفته، و ازسوىديگر نشانهاى آشكار از رستاخيز است. (ج ٣٧٢/١٨-٣٧٣.)
يُحْيِيكُم: (انفال/ ٢٤.)[*]
به معنى «شما را زنده مىكند و حيات مىبخشد» اين جمله نيز از مشتقات مادّۀ «حىّ» است و موضوع آيه، دعوت بهسوى حيات و زندگى است، مىفرمايد:
«اى كسانى كه ايمان آوردهايد! اجابت كنيد دعوت خدا و پيامبر را به هنگامى كه شما را به چيزى مىخواند كه شما را زنده مىكند».
آيۀ فوق با صراحت مىگويد كه دعوت اسلام، دعوت بهسوى حيات و زندگى است:
حيات معنوى، حيات اخلاقى و اجتماعى و بالاخره حيات و زندگى در تمام زمينهها.
اين تعبير، كوتاهترين و جامعترين تعبيرى است كه دربارۀ اسلام و آيين حق آمده است، اگر كسى بپرسد اسلام هدفش چيست؟ و چه چيز مىتواند به ما بدهد؟ در يك جملۀ كوتاه مىگوييم: هدفش حيات در تمام زمينهها و اين را به ما مىبخشد.
آيا مردم قبل از طلوع اسلام و دعوت قرآن، مرده بودند! كه قرآن آنها را به حيات دعوت مىكند؟! پاسخ اين سؤال اين است كه آرى آنها فاقد حيات به معنى قرآنيش بودند، زيرا مىدانيم حيات و زندگى مراحل مختلفى دارد كه قرآن به همۀ آنها اشاره كرده است.
گاهى به معناى حيات گياهى آمده آنچنان كه مىگويد:
اِعْلَمُوا أَنَّ اَللّٰهَ يُحْيِ اَلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهٰا...«بدانيد خدا زمين را پس از مرگ زنده مىكند...» حديد/ ١٧.
و گاهى به معناى حيات حيوانى ذكر شده، مانند:
... إِنَّ اَلَّذِي أَحْيٰاهٰا لَمُحْيِ اَلْمَوْتىٰ...«... خداوندى كه آن (زمين) را زنده كرد مردگان را
[*]يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا اِسْتَجِيبُوا لِلّٰهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذٰا دَعٰاكُمْ لِمٰا يُحْيِيكُمْ...انفال/ ٢٤.