شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٠٩ - اِسْتَحْوَذَ (مجادله/ ١٩ )
دل داريد برسيد».
بعضى از مفسران اين جمله را به معنى حمل و نقل «بارها» بهوسيلۀ چهار پايان دانستهاند كه در جملههاى قبل به آن اشاره نشده است، ولى اين احتمال وجود دارد كه منظور از«حٰاجَةً فِي صُدُورِكُمْ»(حاجتى كه در دل داريد) مقاصد شخصى و غير عمومى باشد مانند استفادههاى تفريحى، هجرت و سياحت، مسابقهها و گاه كسب ابهت و مانند آن. (ج ١٨٨/٢٠-١٨٩.)
ح و ذ
اِسْتَحْوَذَ: (مجادله/ ١٩.)[*]
از مادّۀ «حوذ» (بر وزن موز) [حاذ، يحوذ، حوذا] در اصل به معنى «قسمت پشت ران شتر» است و از آنجا كه ساربان به هنگام راندن شترها بر پشت رانهاى آنها مىزند تا به سرعت حركت كنند، لذا واژۀ «استحواذ» به معنى «تسلط يافتن و به سرعت راندن» و يا بهتر بگوييم به معنى: «سوق دادن و تحريك كردن توأم با تسلط و استيلا» آمده است.
آيۀ مورد بحث، سرنوشت نهايى منافقان تيرهدل را بيان مىكند و مىگويد:
«شيطان بر آنها مسلط شده و ياد خدا را از خاطر آنها برده است...»اِسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ اَلشَّيْطٰانُ...مجادله/ ١٩.
و يا در آيۀ ١٤١ سوره نساء[**]در صفات منافقان مىخوانيم:
«منافقان همانها هستند كه پيوسته انتظار مىكشند و مراقب شما هستند اگر فتح و پيروزى نصيب شما شود مىگويند آيا ما با شما نبوديم؟ [امّا] اگر بهرهاى از اين پيروزى نصيب كافران شود، مىگويند آيا ما شما را تشويق به مبارزه و عدم تسليم در برابر مؤمنان نكرديم؟...»(... أَ لَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَ نَمْنَعْكُمْ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ...»(ج ١٧٤/٤، ج ٤٦١/٢٣.)
[*]اِسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ اَلشَّيْطٰانُ فَأَنْسٰاهُمْ ذِكْرَ اَللّٰهِ...مجادله/ ١٩.
[**]... وَ إِنْ كٰانَ لِلْكٰافِرِينَ نَصِيبٌ قٰالُوا أَ لَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَ نَمْنَعْكُمْ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ...«... و اگر بهرهاى از اين پيروزى نصيب كافران شود، مىگويند آيا ما شما را تشويق به مبارزه و عدم تسليم در برابر مؤمنان نكرديم؟...» نساء/ ١٤١.