شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦١٣ - مُتَحَيِّزاً (انفال/ ١٦ )
حضرت سؤال كردند:
«چرا حواريّون به اين نام ناميده شدند؟» فرمود: «جمعى از مردم چنين تصور مىكنند كه آنها شغل لباسشويى داشتند ولى در نزد ما علت آن اين بوده كه آنها، هم خود را از آلودگى به گناه پاك كرده بودند و هم براى پاك كردن ديگران كوشش داشتند»[*].
در قرآن مجيد پنج بار از حواريون مسيح (ع) ياد شده است، اين تعبير اشاره به دوازده نفر از ياران خاص حضرت مسيح (ع) است كه نام آنها در انجيلهاى كنونى (انجيل متّى و لوقا، باب ٦) ذكر شده است. و به طورى كه قبلا نيز اشاره كردهايم، اين واژه از مادّۀ «حور» به معنى «شستن و سفيد كردن» است و چون آنها قلبى پاك و روحى با صفا داشتند و در شستشوى روح و جان خود و ديگران تلاش و كوشش مىكردند، اين واژه بر آنها اطلاق شده است.
در بعضى از روايات آمده كه حضرت مسيح (ع) هريك از آنها را به عنوان نمايندۀ خود به يكى از مناطق جهان مىفرستاده است.
آنها افرادى مخلص، ايثارگر و مجاهد و مبارز بودند و سخت به مسيح (ع) عشق مىورزيدند.
ولى در روايات مسيحيان آمده است كه يكى از آنها به نام «يهوداى اسخريوطى» سرانجام به مسيح (ع) خيانت كرد و مطرود شد. (ج ٤٢٦/٢، ج ٩٦/٢٤.)
ح و ز
مُتَحَيِّزاً: (انفال/ ١٦.)[**]
از «تحيّز» و در اصل از مادّۀ «حوز» (بر وزن موز) به معنى «جمع آوردن، به هم پيوستن يا ملحق شدن» است (تحيّز اليه: به او متمايل شد، پيوست و ملحق شد)[***].
(*)براى كسب اطلاع بيشتر دربارۀ «حواريون» به جلد ٢ تفسير نمونه، صفحه ٤٢٦ به بعد مراجعه فرماييد.
[**]وَ مَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلاّٰ مُتَحَرِّفاً لِقِتٰالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلىٰ فِئَةٍ فَقَدْ بٰاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اَللّٰهِ وَ مَأْوٰاهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ اَلْمَصِيرُ.انفال/ ١٦.
[***] فرهنگ بزرگ جامع نوين، مادّۀ «حوز».