شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٥ - اولوالأمر چه كسانى هستند (سور١٧٢٨ نساء، آي١٧٢٨ ٥٩ )
است، زيرا اين تفسير با اطلاق وجوب اطاعت كه از آيۀ فوق استفاده مىشود كاملا سازگار است، چون مقام «عصمت» امام، او را از هرگونه خطا و اشتباه و گناه حفظ مىكند و به اين ترتيب فرمان او همانند فرمان پيامبر (ص) بدون هيچگونه قيد و شرطى واجبالاطاعه است و سزاوار است كه در رديف اطاعت او قرار گيرد و حتى بدون تكرار «اطيعوا» عطف بر «رسول» شود[*]. (ج ٤٣٥/٣ تا ٤٣٨.) اولى الأمر: (در آيۀ ٨٣ سوره نساء)[**].
منظور از «اولىالامر» (صاحبان فرمان) در اين جا كسانى هستند كه قدرت تشخيص و احاطۀ كافى به مسائل مختلف دارند و مىتوانند «حقايق» را از «شايعات بىاساس» و مطالب راستين را از نادرست براى مردم روشن سازند، كه در درجۀ اول پيغمبر (ص) و امامان (ع) جانشينان او، و در درجۀ بعد دانشمندانى هستند كه در اين گونه مسائل صاحبنظرند.
چنان كه در تفسير نور الثقلين از امام باقر (ع) در ذيل همين آيه (٨٣ سورۀ نساء) نقل شده كه فرمود: «هم الأئمة» يعنى منظور از اين آيه، ائمۀ اهل بيتند.
و به اين مضمون روايات ديگرى نيز نقل شده است.
ممكن است به اين گونه روايات ايراد كنند، كه پيامبر (ص) در زمان نزول آيه بوده است، ولى امامان اهل بيت، مخصوصا با منصب امامت، وجود نداشتند. پاسخ اين ايراد روشن است، زيرا اين آيه مخصوص به زمان پيامبر (ص) نيست، بلكه يك قانون كلى براى تمام قرون و اعصار در برابر شايعاتى كه دشمنان يا مسلمانان نادان در ميان مسلمانان پخش مىكنند بيان مىدارد[***]. (ج ٣٠/٤ و ٣١.)
[*]براى دريافت پاسخ چند سؤال دربارۀ «اولوالأمر» و همچنين احاديثى كه تفسير «اولوالأمر» را به امامان معصوم (ع) تأييد مىكند، رجوع شود به تفسير نمونه، جلد ٣، صفحه ٤٤٠ به بعد.
[**]... وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى اَلرَّسُولِ وَ إِلىٰ أُولِي اَلْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ اَلَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ...«و اگر آن را به پيامبر و پيشوايان (كه قدرت تشخيص كافى دارند) ارجاع كنند، از ريشههاى مسائل آگاه خواهند شد...» نساء/ ٨٣.
(***) براى استفاده بيشتر پيرامون پاسخ اين قبيل ايرادها، رجوع شود به جلد ٣، صفحه ٤٤٠ تفسير نمونه. (زير عنوان پاسخ چند سؤال؟)