شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٨٣ - بارئ (حشر/ ٢٤ )
در قوس صعودى قرار دارند اشاره شده، آنگاه (در آيات بعد) پاداش آنها را در چند جملۀ كوتاه بيان داشته است...
تعبير اولئك هم خير البريّة به خوبى نشان مىدهد كه انسانهاى مؤمن و صالح، حتى از فرشتگان برتر و بالاترند، چرا كه آيه مطلق است و هيچ استثنائى در آن نيست، آيات ديگر قرآن نيز گواه بر اين معنى مىباشد، مانند آيات سجود فرشتگان بر آدم، و آيۀ:وَ لَقَدْ كَرَّمْنٰا بَنِي آدَمَ...(اسراء/ ٧٠.).
در روايات فراوانى كه از طرق اهل سنت و منابع معروف آنها و همچنين در منابع معروف شيعه نقل شده، آيۀ:
أُولٰئِكَ هُمْ خَيْرُ اَلْبَرِيَّةِ«آنها بهترين مخلوقات خدا هستند» به على (ع) و پيروان او تفسير شده است. «ابن عباس» مىگويد: هنگامى كه اين آيه نازل شد، پيغمبر اكرم (ص) به على (ع) فرمود:
«منظور از اين آيه تو و شيعيانت هستى كه در روز قيامت وارد عرصۀ محشر مىشويد در حالى كه هم شما از خدا راضى و هم خدا از شما راضى است و دشمنت خشمگين وارد محشر مىشود و به زور به جهنم مىرود[١]» (احاديث و روايات فراوان ديگرى دراينباره وارد شده كه تعدادى از آنها در جلد ٢٧ تفسير نمونه، صفحه ٢١٠ به بعد آمده است). (ج ٢٧ / ٢٠٧ تا ٢١١.)
بارئ: (حشر/ ٢٤.)[*]
از مادّۀ «برء» (بر وزن قفل) در اصل به معنى «بهبود و رهايى از امور ناخوشايند» است و لذا «بارى» به كسى گفته مىشود كه چيزى را بدون كم و كاست و كاملا موزون ايجاد كند، بعضى نيز آن را از مادّۀ «برى» (بر وزن نفى) به معنى «تراشيدن چوب» گرفتهاند كه آن نيز به منظور موزون ساختن آن انجام مىگيرد.
بعضى از ارباب لغت تصريح كردهاند كه بارئ كسى است كه چيزى را بىسابقه و بدون نمونۀ قبلى، ابداء كند. (ج ٥٥٥/٢٣.)
[١]شواهد التنزيل «حاكم حسكانى نيشابورى»، ج ٣٥٧/٢، حديث ١١٢٦.
[*]هُوَ اَللّٰهُ اَلْخٰالِقُ اَلْبٰارِئُ اَلْمُصَوِّرُ لَهُ اَلْأَسْمٰاءُ اَلْحُسْنىٰ...«او خداوندى است خالق، و آفرينندهاى بىسابقه و صورتگرى است (بىنظير) براى او نامهاى نيك است...» حشر/ ٢٤.