شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٠ - آخر (مائده/ ١١٤ )
كوتاه سخن آنكه خداوند احد و واحد است و يگانه و يكتاست، نه به معنى واحد عددى، يا نوعى و جنسى، بلكه به معنى وحدت ذاتى، و به عبارت روشنتر وحدانيت او به معنى عدم وجود مثل و مانند و شبيه و نظير براى اوست.
دليل اين سخن نيز روشن است: او ذاتى است بىنهايت ازهرجهت، و مسلم است كه دو ذات بىنهايت ازهرجهت غير قابل تصور است، چون اگر دو ذات شد هر دو محدود مىشود، اين كمالات آن را ندارد، و آن كمالات اين را... (ج ٤٣٤/٢٧ به بعد)
ا خ ذ
أَخْذَ:(قمر/ ٤٢.)[*]
در اصل به معنى گرفتن است، ولى ازآنجا كه مجرم را براى مجازات كردن قبلا دستگير مىكنند اين كلمه به عنوان كنايه از مجازات به كار مىرود. به عبارت ديگر براى انجام يك مجازات سنگين، نخست طرف را بازداشت مىكنند و سپس كيفر مىدهند.
(ج ٧١/٢٠، ج ٧٠/٢٣.)
ا خ ر
آخر: (مائده/ ١١٤.)[**]
بر وزن «فاعل» مقابل «اوّل» است، تأخير مقابل تقديم، و آخرون يا آخرين، مقابل اوّلون يا اوّلين است مانند:ثُلَّةٌ مِنَ اَلْأَوَّلِينَ وَ قَلِيلٌ مِنَ اَلْآخِرِينَ.واقعه/ ١٣ و ١٤. بنابراين، واژۀ «آخر» (به كسر خاء) به معنى «پسين، پايان و انجام» است و «يوم الآخر» به روز قيامت اطلاق شده، زيرا زندگى دنيا، اوّل و زندگى عقبى، آخر و پس از آن است، همچنان
[*]... فَأَخَذْنٰاهُمْ أَخْذَ عَزِيزٍ مُقْتَدِرٍ.«و ما آنها را گرفتيم و مجازات كرديم گرفتن شخصى قدرتمند و توانا.» قمر/ ٤٢.
[**]... رَبَّنٰا أَنْزِلْ عَلَيْنٰا مٰائِدَةً مِنَ اَلسَّمٰاءِ تَكُونُ لَنٰا عِيداً لِأَوَّلِنٰا وَ آخِرِنٰا...(عيساى مريم گفت:) پروردگارا! تو بر ما از آسمان مائدهاى فرست تا اين روز براى ما و كسانى كه پس از ما آيند روز عيد مباركى گردد...» مائده/ ١١٤.