شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٩٢ - (مائده/ ٢ )
ا م م
آمِّينَ:(مائده/ ٢.)[*]
از مادّۀ «امّ» گرفته شده و به معنى «قصد كردن» است، اسم فاعل آن «آمّ» و جمع آن «آمّون» است و «آمّين» نيز جمع «آمّ» (در حالت نصب) است، يعنى: « قصدكنندگان» و در آيه، منظور افرادى هستند كه قصد خانه خدا كنند.
آيۀ مورد بحث خطاب به ايمانآورندگان است كه مىگويد:
«شعاير الهى (و مراسم حج را محترم بشمريد و مخالفت با آنها) را حلال ندانيد و نه ماه حرام را، و نه قربانيهاى بىنشان، و نشاندار، و نه آنها كه به قصد خانۀ خدا براى به دست آوردن فضل پروردگار و خشنودى او مىآيند...» مائده/ ٢.
بنابراين، تمام زايران خانۀ خدا بايد از آزادى كامل در مراسم بزرگ حج بهرهمند باشند و هيچگونه امتيازى در اين قسمت در ميان قبايل و افراد و نژادها و زبانها نيست و به اين ترتيب «نبايد كسانى را كه براى خشنودى پروردگار و جلب رضاى او و حتى به دست آوردن سود تجارى به قصد زيارت بيت اللّه حركت مىكنند مزاحمت فراهم كنند، خواه با شما دوست باشند يا دشمن، همين اندازه كه مسلمانند و زاير خانۀ خدا، مصونيت دارند.» بعضى از مفسران و فقها معتقدند كه جملۀ: و لا آمّين البيت الحرام... (در آيۀ مورد بحث)، جملۀ عام است و حتى غير مسلمانان را نيز شامل مىشود، يعنى اگر مشركان هم به قصد زيارت خانۀ خدا بيايند نبايد مورد مزاحمت قرار گيرند، ولى با توجه به آيه ٢٨ سورۀ توبه (در سال نهم هجرت) كه دستور جلوگيرى از آمدن مشركان به مسجد الحرام داده شده و با توجه به اين كه سورۀ مائده (و آيۀ مورد بحث) در اواخر عمر پيامبر (ص) در سال دهم هجرت نازل شده است و طبق روايات شيعه و اهل تسنّن هيچ حكمى از آن نسخ نشده، چنين تفسيرى صحيح نيست و حق آن است كه حكم بالا مخصوص به مسلمانان باشد.
(ج ٢٥١/٤.)
[*]... وَ لاَ آمِّينَ اَلْبَيْتَ اَلْحَرٰامَ...«... و نيز تعرّض به كسانى كه قصد زيارت خانۀ خدا را دارند، حلال مشماريد...» مائده/ ٢.