شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٩٩ - امامت و معانى مختلف آن (بقره/ ١٢٤ )
از آنچه در بيان حقيقت امامت گفتيم بخوبى استفاده مىشود كه ممكن است كسى مقام پيامبرى و تبليغ و رسالت را داشته باشد و اما مقام امامت در او نباشد، اين مقام، نيازمند به شايستگى فراوان در جميع جهات است و همان مقامى است كه ابراهيم پس از آنهمه امتحانات و شايستگيها پيدا كرد.
آنها كه گمان مىكنند منظور از امامت تنها «فرد شايسته و نمونه بودن» است، گويا به اين حقيقت توجه ندارند كه چنين مطلبى از آغاز نبوت در ابراهيم بوده است.
و آنها كه گمان مىكنند منظور از امامت «سر مشق و الگو بودن» براى مردم بوده، بايد به آنها گفت اين صفت براى ابراهيم و تمامى انبياء و رسل از آغاز دعوت نبوت وجود دارد و به همين دليل پيامبر بايد معصوم باشد، چرا كه اعمالش الگوست.
بنابراين مقام امامت، مقامى است بالاتر از اينها و حتى برتر از نبوت و رسالت و اين همان مقامى است كه ابراهيم پس از امتحان شايستگى از طرف خداوند دريافت داشت[*].
(ج ٤٣٧/١ تا ٤٤٢.) امام مبين: (در آيۀ ١٢ سوره يس)[**]غالب مفسران «امام مبين» را (در اين آيه) به عنوان «لوح محفوظ»، همان كتابى كه همۀ اعمال و همه موجودات و حوادث اين جهان در آن ثبت و محفوظ است تفسير كردهاند.
و تعبير به «امام» ممكن است از اين نظر باشد كه اين كتاب در قيامت رهبر و پيشواست براى همۀ مأموران ثواب و عقاب و معيارى است براى سنجش اعمال انسانها و كيفر آنها.
جالب اين كه اين تعبير (امام) در بعضى ديگر از آيات قرآن در مورد «تورات» به كار رفته، آنجا كه مىفرمايد:
أَ فَمَنْ كٰانَ عَلىٰ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شٰاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتٰابُ مُوسىٰ إِمٰاماً وَ رَحْمَةً...
«آيا آنكس (پيامبرى) كه دليل آشكارى از پروردگار خويش دارد و به دنبال آن شاهدى از سوى او مىباشد، و پيش از آن، كتاب موسى كه امام و رحمت بود گواهى برآن مىدهد
(*)دربارۀ «نقش رهبرى در اسلام» به جلد ١٢ صفحۀ ٢٠٤، تفسير نمونه رجوع فرماييد.
[**]... وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنٰاهُ فِي إِمٰامٍ مُبِينٍ.«و همه چيز را در «كتاب» احصا كردهايم» يس/ ١٢.