«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد آيا شما را به تجارتى (سودمند) دلالت كنم كه از عذاب دردناك نجاتتان مى‌دهد؟» صف/ ١٠ اصولا تعبير به «تجارت» آن هم تجارتى پرسود براى تحريك مهم‌ترين انگيزه‌هاى انسان است، انگيزۀ جلب منفعت و دفع ضرر، زيرا اين تجارت الهى تنها سودآور نيست، بلكه «عذاب اليم» را نيز دفع مى‌كند.

يكى از اهداف مهم سورۀ صف كه آيات مورد بحث نيز در همين سوره است، دعوت به ايمان و جهاد است، اگرچه «ايمان» و «جهاد» از واجبات قطعيّه‌اند، ولى در اين جا آن را نه به صورت امر، بلكه به صورت پيشنهاد تجارت، مطرح مى‌كند، تجارتى پرسود كه انسان را از عذاب اليم رهايى مى‌بخشد و آن اين است كه:

«به خدا و رسول او ايمان بياوريد و در راه خداوند با اموال و جانهايتان جهاد كنيد...» صف/ ١١.

نظير همين معنى در آيۀ ١١١ سورۀ توبه نيز آمده است:

«خداوند از مؤمنان جانها و اموالشان را خريدارى مى‌كند و در برابر آن بهشت به آنها مى‌دهد (به اين گونه كه) در راه خدا پيكار مى‌كنند، مى‌كشند و كشته مى‌شوند...»[*]توبه/ ١١١.

در اين آيۀ، مقام والاى مجاهدان با ايمان، با ذكر مثال جالبى، بيان شده است.

در اين مثال خداوند خود را خريدار و مؤمنان را فروشنده معرفى كرده و مى‌گويد:

«خداوند از مؤمنان جانها و اموالشان را خريدارى مى‌كند و در برابر اين متاع، بهشت به آنها مى‌دهد» و ازآنجا كه در هر معامله در حقيقت «پنج ركن اساسى» وجود دارد كه عبارتند از:

خريدار، فروشنده متاع، قيمت و سند معامله، خداوند در اين آيه به تمام اين اركان اشاره كرده است.

خودش را «خريدار» و مؤمنان را «فروشنده» و جانها و اموال را «متاع» و بهشت را «ثمن» (بها) براى اين معامله قرار داده است.

منتها طرز پرداخت اين متاع را با تعبير لطيفى چنين بيان مى‌كند:

«آنها در راه خدا پيكار مى‌كنند و دشمنان حق را مى‌كشند و يا در اين راه كشته مى‌شوند و شربت شهادت را مى‌نوشند»

[*]إِنَّ اَللّٰهَ اِشْتَرىٰ مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوٰالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ اَلْجَنَّةَ يُقٰاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اَللّٰهِ فَيَقْتُلُونَ وَ يُقْتَلُونَ‌...توبه/ ١١١.