شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٣ - جبلة (شعراء/ ١٨٤ )
مشاهده كرد[١].
در كتب اسلامى معمولا چهار فرشتۀ مقرب خدا را جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و عزرائيل شمردهاند كه از ميان اينها جبرئيل از همه برتر است.
در منابع يهود نيز سخن از جبريل و ميكال آمده است، از جمله در كتاب دانيال، جبرئيل به عنوان مغلوبكنندۀ رئيس شياطين، و ميكائيل به عنوان حامى قوم اسرائيل معرفى شده است (٢).
بعضى از محققان مىگويند در منابع يهود چيزى كه دلالت بر خصومت جبريل با آنها داشته باشد ديده نشده، و اين خود مؤيد آن است كه اظهار عداوت يهوديان معاصر پيامبر (ص) نسبت به جبريل يك بهانه بيش نبوده، تا بهوسيلۀ آن از پذيرش اسلام سرباز زنند، چرا كه در منابع مذهبى خودشان ريشهاى نداشته است. (ج ٣٦٣/١-٣٦٤.)
جبل
جبل: (به كسر اول و دوم و تشديد لام، در آيۀ ٦٢ سورۀ يس)[*]چنان كه «راغب» در «مفردات» مىگويد به معنى «جماعت و گروه» است كه از نظر عظمت تشبيه به «جبل» (بر وزن عمل) به معنى «كوه» شده است.
بعضى عدد «جبل» را ده هزار نفر يا بيشتر نوشتهاند و براى كمتر از آن، اين تعبير را مناسب ندانستهاند[٣]، ولى بعضى اين اعداد را لازم نمىدانند[٤]. (ج ٤٢٧/١٨.)
جبلة: (شعراء/ ١٨٤.)[**]
به معنى «كوه» است، به جماعت زياد كه در عظمت همچون كوهند، گفته شده و نيز
[١]اعلام قرآن، ص ٢.٢٧٧) مأخذ پيشين، ص ٦٢٩.
[*]وَ لَقَدْ أَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلاًّ كَثِيراً أَ فَلَمْ تَكُونُوا تَعْقِلُونَ.«او (شيطان) افراد زيادى از شما را گمراه كرد، آيا انديشه نكرديد؟» يس/ ٦٢.
[٣] تفسير روح المعانى و قرطبى، ذيل آيۀ مورد بحث.
[٤] تفسير فخر رازى، ذيل آيه.
[**]وَ اِتَّقُوا اَلَّذِي خَلَقَكُمْ وَ اَلْجِبِلَّةَ اَلْأَوَّلِينَ.«از كسى كه شما و اقوام پيشين را آفريد، بپرهيزيد»