شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٤٤ - ايد (بر وزن صيد)، (ذاريات، آيه ٤٧ )
آرى، همان خداوندى كه چشمه زمزم را در آن بيابان خشك و سوزان از زير پاشنه پاى اسماعيل شيرخوار بيرون آورد و همان خداوندى كه هر حركت و هر سكونى، هر نعمت و هر موهبتى از ناحيه اوست، اين فرمان را نيز در مورد ايوب صادر كرد، چشمهاى خنك و گوارا و شفابخش از بيماريهاى «برون» و «درون».
بعضى معتقدند اين چشمه داراى يك نوع آب معدنى بوده كه هم براى نوشيدن گوارا بوده و هم اثر شفابخش براى بيماريها داشته، هرچه بود لطف و رحمت الهى بود، دربارۀ پيامبرى صابر و شكيبا.
دربارۀ بيمارى ايوب گفته شده كه ناراحتى و رنج او مدت هفت سال و به روايتى هيجده سال طول كشيد و كار به جايى رسيد كه حتى نزديكترين ياران و اصحابش او را ترك گفتند، تنها همسرش بود كه در وفادارى نسبت به ايوب استقامت به خرج داد، و اين خود شاهدى است بر وفادارى بعضى از همسران! امّا در ميان تمام ناراحتيها و رنجها آنچه بيشتر روح ايوب را آزار مىداد مسئله شماتت دشمنان بود، (بهويژه آنجا كه جمعى از راهبان بنى اسرائيل به ديدنش آمدند و گفتند: تو چه گناهى كردهاى كه به اين عذاب اليم گرفتار شدهاى؟!) لذا در حديثى مىخوانيم: بعد ازآنكه ايوب سلامت خود را بازيافت و درهاى رحمت الهى به روى او گشوده شد از او سؤال كردند بدترين درد و رنج تو چه بود؟ گفت: شماتت دشمنان! (ج ٤٧٧/١٣ تا ٤٨٠، ج ٢٩٣/١٩ تا ٢٩٧.)
ا ى د
ايد: (بر وزن صيد)، (ذاريات، آيه ٤٧.)[*]
بعضى از مفسران «ايد» را به دو معنى تفسير كردهاند: «قدرت» و «نعمت»، در حالى كه «ايد» از نظر لغت به معنى قدرت است، ولى «يد» (به معنى دست) كه جمع آن «ايدى» و جمع جمع آن «ايادى» مىشود به معنى قدرت و نعمت، هر دو آمده است[**].
[*]وَ اَلسَّمٰاءَ بَنَيْنٰاهٰا بِأَيْدٍ وَ إِنّٰا لَمُوسِعُونَ.«ما آسمان را با قدرت بنا كرديم و همواره آن را وسعت بخشيديم» ذاريات/ ٤٧.
[**] ما در توضيح آيۀ ١٧ سورۀ ص بعد از مطلب فوق، در شرح واژۀ «ذا الايد» به پيروى از مرحوم