شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٥٣ - (حشر/ ١٤ )
مىدهد و مىگويد: «همان گونه كه در آغاز، شما را آفريد بازمىگرديد» و در جاى ديگر مىگويد:
«... وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ...»: «بازگشت شما حتى از آغاز سادهتر و آسانتر است» روم/ ٢٧. چرا كه در آغاز هيچ نبوديد و اكنون استخوان پوسيده يا خاك شدهاى لا اقل از شما موجود است.
و در بعضى از موارد دست مردم را مىگيرد و به مطالعۀ عظمت و قدرت خدا در آفرينش اين زمين و آسمان پهناور وامىدارد كه «آيا آنكس كه قدرت دارد اينهمه كرات و كهكشانها و ثوابت و سيارات را بيافريند قادر بر اعادۀ خلقت نيست؟!» (ج ١٢٦/١٠، با استفاده از مآخذ ذكر شده)
جُدَدٌ:(فاطر/ ٢٧.)[*]
جمع «جده» (بر وزن غدّه) به معنى «راه و طريق» است.
«راغب» در مفردات، اين واژه را به معنى «راه روشن كوهستانى» گرفته و گفته است: طريق مجدود، يعنى راهى كه پيموده و طى (قطع و بريده) شده است، و واژۀ «جادّه» از همين كلمه است.
آيۀ مورد بحث به تنوع طرقى كه در كوهها وجود دارد و سبب شناخت جادّهها از يكديگر مىشود اشاره مىكند و مىگويد: «... از كوهها نيز جادههايى آفريده شده به رنگ سفيد و سرخ، با رنگهاى متفاوت و (گاه) به رنگ كاملا سياه» (ج ٢٤٤/١٨.)
ج د ر
جُدُرٍ:(حشر/ ١٤.)[**]
جمع «جدار» به معنى «ديوار» يا «حائط» است، جز اين كه حائط در معنى ديوار به
[*]... وَ مِنَ اَلْجِبٰالِ جُدَدٌ بِيضٌ وَ حُمْرٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوٰانُهٰا وَ غَرٰابِيبُ سُودٌ.«و از كوهها نيز (به لطف پروردگار) جادههايى آفريده شده به رنگ سفيد و سرخ به الوان مختلف، و (گاه) به رنگ كاملا سياه!» فاطر/ ٢٧.
[**]لاٰ يُقٰاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً إِلاّٰ فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَرٰاءِ جُدُرٍ...«آنها هرگز با شما به صورت