شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٩٤ - (بقره/ ١٥٨ )
(يد بيضا) [بعد از معجزۀ عصا] مىخوانيم كه خداوند به او دستور مىدهد:
«دست خود را در گريبانت فروبر، تا سفيد و روشن بيرون آيد، بىآنكه عيب و نقصى در آن باشد...»(وَ اُضْمُمْ يَدَكَ إِلىٰ جَنٰاحِكَ...)طه/ ٢٢.
گرچه در تفسير جملۀ اخير، مفسران عبارات گوناگونى دارند، ولى با توجه به آيۀ ٣٢ سورۀ قصص كه مىگويد:
اُسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ...«دستت را در گريبانت فروبر...». و آيۀ ١٢ سورۀ نمل كه مىگويد:
وَ أَدْخِلْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ...«دستت را در گريبانت داخل كن...»، به خوبى استفاده مىشود كه موسى (ع) مأمور بوده است دست خود را در گريبانش فروبرد و تا زير بغل يا پهلو ادامه دهد (چرا كه «جناح» در اصل به معنى «بال پرندگان» است و در اين جا مىتواند كنايه از زير بغل بوده باشد). (ج ١٣٢/١١، ج ١٨٠/١٣.)
أَجْنِحَةٍ:(فاطر/ ١.)[*]
جمع «جناح» (بر وزن جمال) به معنى «بال پرندگان» است كه همانند دست براى انسان مىباشد و ازآنجا كه بال وسيلۀ نقل و انتقال پرندگان و حركت و فعاليت آنهاست گاهى اين كلمه در فارسى يا در عربى به عنوان كنايه از وسيلۀ حركت و اعمال قدرت و توانايى به كار مىرود، مثلا گفته مىشود فلان كس بالوپرش سوخته است كنايه از اين كه نيروى حركت و توانايى او سلب شده، يا فلان كس را زير بالوپر خود گرفت، يا انسان بايد با دو بال علم و عمل پرواز كند و امثال اين تعبيرات كه همگى بيانگر معنى كنايى اين كلمه است. (ج ١٦٧/١٨.)
جُنٰاحَ:(بقره/ ١٥٨.)[**]
بر وزن «گناه» در اصل به معنى «تمايل به يك سمت» است و ازآنجا كه گناه،
[*]اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ فٰاطِرِ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ جٰاعِلِ اَلْمَلاٰئِكَةِ رُسُلاً أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنىٰ وَ ثُلاٰثَ وَ رُبٰاعَ...«ستايش مخصوص خداوندى است كه آفرينندۀ آسمانها و زمين است، خداوندى كه فرشتگان را رسولانى قرار داد كه صاحب بالهاى دوگانه و سهگانه و چهارگانهاند...» فاطر/ ١.
[**]... فَمَنْ حَجَّ اَلْبَيْتَ أَوِ اِعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا...«... بنابراين كسانى كه حج خانۀ