شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٦٩ - بدر (آل عمران/ ١٢٣ )
بار ديگر در رستاخيز زنده مىشويد و بر مىگرديد.
مراد از «بدء» در اين آيه، آغاز آفرينش نوع بشر است كه موجودى است داراى استمرار، و معناى آن ابتداى وجود انسان است نه سرتاسر زندگى دنيوى او[**].
آيۀ مورد بحث يكى از كوتاهترين و جالبترين تعبيرات را در زمينه معاد بازگو مىكند و مىگويد: نگاهى به آغاز آفرينش خود كنيد ببينيد همين جسم شما كه از مقدار زيادى آب و مقدار كمترى مواد مختلف، فلزات و شبه فلزات تركيب شده است در آغاز كجا بود؟ آبهايى كه در ساختمان جسم شما به كار رفته، هر قطرهاى از آن، احتمالا در يكى از اقيانوسهاى روى زمين سرگردان بود و سپس تبخير شد و آنها تبديل به ابرها و به شكل قطرات باران بر زمينها فروريختند و ذراتى كه هم اكنون از مواد جامد زمين در ساختمان جسم شما به كار رفته، روزى به صورت دانۀ گندم يا ميوۀ درخت، يا سبزيهاى مختلف بود كه از نقاط پراكندۀ زمين گردآورى شد.
بنابراين چه جاى تعجب كه پس از متلاشى شدن و بازگشت به حال نخستين، باز همان ذرات جمعآورى شوند و به هم پيوندند و اندام نخستين را تشكيل دهند. و اگر چنين چيزى محال بود چرا در آغاز آفرينش انجام شد؟ بنابراين «همان گونه كه در آغاز، خدا شما را آفريده است در روز رستاخيز نيز بازمىگرداند» و اين همان مطلبى است كه در كوتاهترين جمله بالا ملاحظه كرديم. (ج ١٤٥/٦، ج ١٤٧/١٨.)
ب د ر
بدر: (آل عمران/ ١٢٣.)[*]
به نقل از ابن فارس در «مقاييس اللّغه» اين كلمه در اصل به دو معنى است، يكى به معنى «شتافتن و پيشى گرفتن» است و ديگر به معنى «كمال چيزى و تمام بودن آن»، مانند «ماه» در شب چهاردهم كه به آن «بدر» گفته مىشود، زيرا نور آن تمام و در حد كمال است.
[**]راغب (مفردات) و تبيين اللّغات لتبيان الآيات.
[*]وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اَللّٰهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّةٌ...«خداوند شما را در «بدر» يارى كرد (و بر دشمنان خطرناك پيروز شديد) در حالى كه شما (نسبت به آنها) ناتوان بوديد...» آل عمران/ ١٢٣.