شبى است تاريك و ظلمانى پرخوف و خطر، باران به شدت مى‌بارد، از كرانه‌هاى افق برق پرنورى مى‌جهد، صداى غرش وحشتزا و مهيب رعد، نزديك است پرده‌هاى گوش را پاره كند، انسانى بى‌پناه در دل اين دشت وسيع و ظلمانى و پر از خطر، حيران و سرگردان مانده است، باران پشت و بدن او را مرطوب ساخته، نه پناهگاه مورد اطمينانى وجود دارد كه به آن پناه برد و نه ظلمت اجازه مى‌دهد گامى به‌سوى مقصد بر دارد، هر لحظه خطر را در برابر خود احساس مى‌كند، چرا كه در دل اين بيابان نه كوهى به چشم مى‌خورد و نه درختى تا از خطر رعد و برق و صاعقه جلوگيرى كند، هرآن ممكن است هدف صاعقه‌اى قرار گيرد و در يك‌لحظه خاكستر شود! (ج ١١٢/١-١١٣.)

حذر: (نساء/ ٧١.)[*]

بر وزن «خضر» به معنى «بيدارى و آماده‌باش و مراقبت در برابر خطر» است و گاهى به معنى «وسيله‌اى است كه به كمك آن با خطر مبارزه مى‌شود».

بعضى از مفسران «حذر» را در آيۀ مورد بحث، تنها به معنى «اسلحه» تفسير كرده‌اند، در حالى كه «حذر» معنى وسيعى دارد و مخصوص «اسلحه» نيست، بعلاوه در آيۀ ١٠٢ سورۀ نساء دليل روشنى است كه «حذر» با «اسلحه» تفاوت دارد، آنجا كه مى‌فرمايد:

... أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَ خُذُوا حِذْرَكُمْ‌...«... مانعى ندارد كه به هنگام ضرورت، در موقع نماز در ميدان جنگ سلاح خود را به زمين بگذاريد، ولى حذر يعنى مراقبت و آماده‌باش را از دست ندهيد!».

اين آيه دستور جامع و همه جانبه‌اى به تمام مسلمانان، در همۀ قرون و اعصار، مى‌دهد كه براى حفظ امنيت خود و دفاع از مرزهاى خويش، دائما مراقب باشند و يك نوع آماده‌باش مادى و معنوى به طور دائم بر اجتماع آنها حكومت كند.

جالب اين كه معنى «حذر» به قدرى وسيع است كه هرگونه وسيلۀ مادى و معنوى را در بر مى‌گيرد، از جمله اين كه مسلمانان بايد در هر زمان از موقعيت دشمن و نوع سلاح و

[*]يٰا أَيُّهَا اَلَّذِينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ‌...«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، آمادگى خود را (در برابر دشمن) حفظ كنيد...» نساء/ ٧١.