شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣٠ - (اعراف/ ١٣٨ )
صورت قطعات گوناگونى است كه در كنار هم قرار گرفتهاند (قطعههاى به هم پيوسته) و الّا اگر همه آنها يكسان بودند تعبير قطعههاى مجاور معنى نداشت.
با اين كه اين قطعات همه به يكديگر متصل و مربوطند، هركدام ساختمان و استعدادى مخصوص به خود دارند، بعضى محكم، بعضى نرم، بعضى شور، بعضى شيرين و هركدام استعداد براى پرورش نوع خاصى از گياهان و درختان ميوه و زراعت را دارد، چرا كه نيازهاى انسان و جانداران زمينى بسيار زياد و متفاوت است، گويى هر قطعه از زمين مأموريت بر آوردن يكى از نيازها را دارد و اگر همه يكنواخت بودند و يا استعدادها به صورت صحيحى در ميان قطعات زمين تقسيم نشده بود، انسان گرفتار چه كمبودهايى از نظر مواد غذايى و ساير نيازمنديها مىشد، اما با تقسيم حسابشدۀ اين مأموريت و بخشيدن استعداد پرورش آن به قطعات مختلف زمين، همۀ اين نيازمنديها به طور كامل برطرف مىشود.
(ج ١١٦/١٠-١١٧.)
ج و ز
جٰاوَزْنٰا:(اعراف/ ١٣٨.)[*]
در اصل از مادّه «جوز» به معنى «عبور كردن و گذشتن» و نيز به معنى «چشمپوشى كردن و در گذشتن» است.
جملۀ «جاوزنا» در آيۀ مورد بحث و همچنين در آيۀ ٩٠ سورۀ يونس به معنى «عبور دادن و گذراندن» آمده، يعنى رود نيل را براى بنى اسرائيل شكافتيم و با ظاهر كردن راههايى خشك، آنها را عبور داديم، آنگاه فرعون و قومش را در آن هلاك كرديم، و نيز در آيۀ ٢٤٩ سورۀ بقره[**]به همين معنى آمده است، آنجا كه مىگويد:
«... پس چون كه «طالوت» و افرادى كه با او ايمان آورده بودند، از آن نهر گذشتند، گفتند: امروز ما توانايى مقابله با جالوت و سپاهيان او نداريم...».
و امّا از مواردى كه اين واژه به معنى «چشمپوشى كردن و در گذشتن» آمده، آيۀ ١٦
[*]... وَ جٰاوَزْنٰا بِبَنِي إِسْرٰائِيلَ اَلْبَحْرَ...«... و ما بنى اسرائيل را از دريا گذرانديم...» اعراف/ ١٣٨.
[**]... فَلَمّٰا جٰاوَزَهُ هُوَ وَ اَلَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قٰالُوا لاٰ طٰاقَةَ لَنَا اَلْيَوْمَ بِجٰالُوتَ وَ جُنُودِهِ...»بقره/ ٢٤٩.