شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٧٣ - (الم سجده/ ٨ )
معذب خواهند بود[١]. (ج ١٨٣/٢٢-١٨٤، با استفاده از مفردات)
ج س م
جسم: (بقره/ ٢٤٧.)[*]
«راغب» در مفردات مىگويد: «جسم» چيزى است كه داراى ابعاد سهگانه باشد (طول، عرض و عمق) و اجزاء هر جسمى از جسميّت خارج نمىشود هرچند كه قطعه قطعه و جزء جزء شود، چرا كه باز آن جزء، ابعاد دارد (جمع «جسم»، «اجسام» است. منافقون/ ٤.).
قاموس مىنويسد «جسم» در آيۀ مورد بحث به معنى «بدن و تن» است و آن را در مقابل «روح» گرفته است.
موضوع آيۀ دربارۀ صفات و خصوصيات «طالوت» است، خداوند او را براى زمامدارى بنى اسرائيل برگزيد و علم و نيز قدرت جسمىاش را وسعت بخشيد، زيرا وسعت وجودى انسان در پرتو علم و قدرت است. انسان مىتواند در پرتو دانش و فرزانگى و همچنين نيروى جسمى كافى، از نظر وجود و هستى وسعت يابد. (ج ١٧٢/٢ با استفاده از منابع مذكور.)
جعل
جَعَلَ:(الم سجده/ ٨.)[**]
واژه «جعل» در قرآن مجيد به معانى مختلف استعمال شده است.
(١)البته اين دستور منافاتى با وجود دستگاههاى اطلاعاتى در حكومت اسلامى براى مبارزه با توطئهها نخواهد داشت، ولى اين به آن معنى نيست كه اين دستگاهها حق دارند در زندگى خصوصى مردم جستجوگرى كنند! «براى كسب اطلاع بيشتر دراينباره، توصيه مىشود به جلد ٢٢ صفحه ١٨٧ «تفسير نمونه» كه در آنجا مرز ميان «تجسّس» و «به دست آوردن اطلاعات لازم براى حفظ امنيّت جامعه» را به وضوح شرح داده است، رجوع فرماييد».
[*]... وَ زٰادَهُ بَسْطَةً فِي اَلْعِلْمِ وَ اَلْجِسْمِ...«... (آن پيامبر در پاسخ گفت: خدا «طالوت» را از ميان شما برگزيد) و او را در علم و جسم فزونى بخشيد...» بقره/ ٢٤٧.
[**]ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِنْ سُلاٰلَةٍ مِنْ مٰاءٍ مَهِينٍ.«سپس نسل انسان را از عصارهاى از آب ناچيز و بىقدر