شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٦٠ - خَتّار (لقمان/ ٣٢ )
سپاه اسلام ندارد، همچنان كه آيه مىفرمايد:
«اگر همراه شما (بهسوى ميدان جهاد) خارج مىشدند چيزى جز اضطراب و ترديد به شما نمىافزودند...»(مٰا زٰادُوكُمْ إِلاّٰ خَبٰالاً). توبه/ ٤٧. (ج ٦٣/٣، ج ٤٣٤/٧.)
خ ب و
خَبَتْ: (اسراء/ ٩٧.)[*]
در اصل از مادۀ «خبو» (بر وزن علوّ) به معنى «فرونشستن و خاموش شدن زبانۀ آتش» است اين واژه فقط يكبار در قرآن مجيد آن هم در همين آيۀ مورد بحث آمده است[**]، اين آيه دربارۀ كيفر مجرمان و گمراهان است كه جايگاه هميشگى آنها دوزخ است و آتشش همچون آتشهاى دنيا نيست كه سرانجام به خاموشى گرايد، بلكه آنچنان كه خداوند مىفرمايد: «... هر زمان التهاب و آتش آن فرونشيند شعلۀ تازهاى برآن مىافزاييم»(... كُلَّمٰا خَبَتْ زِدْنٰاهُمْ سَعِيراً)اسراء/ ٩٧. (ج ٢٩٨/١٢.)
خ ت ر
خَتّار: (لقمان/ ٣٢.)[***]
از مادّۀ «ختر» (بر وزن چتر) به معنى «پيمانشكنى» است.
اين كلمه صيغۀ مبالغه است، چرا كه مشركان و گنهكاران كرارا در گرفتاريها رو بهسوى خدا مىآورند، عهد و پيمانها با خدا مىبندند و نذرها مىكنند، اما هنگامى كه طوفان حوادث فرونشست پيمانهاى خود را پىدرپى مىشكنند و نعمتهاى الهى را به دست كفران مىسپارند، در اين صورت مىتوان گفت كه واژۀ «ختر» در اصل شبيه به «غدر» به معنى
[*]... كُلَّمٰا خَبَتْ زِدْنٰاهُمْ سَعِيراً.اسراء/ ٩٧.
[**] المعجم الاحصائى لالفاظ القرآن الكريم، ج ٦٩٥/٢.
[***]... وَ مٰا يَجْحَدُ بِآيٰاتِنٰا إِلاّٰ كُلُّ خَتّٰارٍ كَفُورٍ.«... و آيات ما را هيچكس جز پيمانشكنان كفرانكننده انكار نمىكنند» لقمان/ ٣٢.