شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٧ - (بقره/ ٤٠ )
توجه داشت كه كلمۀ «اسر» در آيۀ مورد بحث اشاره به استحكام پيوندهاى وجود انسان است كه قدرت حركت و توانايى فعاليتهاى مهم را به او مىدهد. (ج ٣٨٣/٢٥.)
إِسْرٰائِيلَ:(بقره/ ٤٠.)[*]
يكى از نامهاى يعقوب پدر يوسف است، در علت نامگذارى يعقوب به اين نام، مورخان غير مسلمان مطالبى گفتهاند كه با خرافات آميخته است.
چنان كه «قاموس كتاب مقدس» مىنويسد:
«اسرائيل به معنى كسى است كه بر خدا مظفر گشت!» وى اضافه مىكند كه «اين كلمه لقب يعقوب بن اسحاق است كه در هنگام مصارعه (كشتى گرفتن) با فرشتۀ خدا به آن ملقب شد!» همين نويسنده در ذيل كلمۀ «يعقوب» مىنويسد:
«ثبات و استقامت و ايمان خود را ظاهر ساخت، در اين حال خداوند اسم وى را تغيير داده «اسرائيل» ناميد و وعده داد كه پدر جمهور طوائف خواهد شد... و... بالاخره در كمال پيرى در گذشت و مثل يكى از سلاطين دنيا مدفون گشت! و اسم يعقوب و اسرائيل بر تمام قومش اطلاق مىشود» همچنين او در ذيل كلمۀ «اسرائيل» مىنويسد:
«و اين اسم را موارد بسيار است، چنان كه گاهى قصد از نسل اسرائيل و نسل يعقوب است.[١]» ولى دانشمندان ما مانند مفسر معروف طبرسى در «مجمع البيان» دراينباره چنين مىنويسد:
«اسرائيل همان يعقوب فرزند اسحاق پسر ابراهيم (ع) است...» او مىگويد، «اسر» به معنى «عبد» و «إيل» به معنى «اللّه» است و اين كلمه مجموعاً معنى «عبد اللّه» را مىبخشد.
[*]يٰا بَنِي إِسْرٰائِيلَ اُذْكُرُوا نِعْمَتِيَ اَلَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ...«اى فرزندان اسرائيل نعمتهايى را كه به شما ارزانى داشتم به خاطر بياوريد.» بقره/ ٤٠.
[١] قاموس كتاب مقدس، ص ٥٣ و ٩٥٧.