شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٧ - (ابراهيم/ ٢٦ )
جواب: (سبأ/ ١٣.)[*]
جمع «جابية» به معنى «حوض آب» است.
در آيۀ مورد بحث آمده است:جِفٰانٍ كَالْجَوٰابِ، يعنى ظرفهاى غذا خورى همانند:
«حوضهاى بزرگ آب (جواب)» و همانطور كه پيشتر گفتيم «جباية» به معنى «جمع كردن و گرد آوردن» است: جبيت الماء فى الحوض. «آب را در حوض جمع كردم» و بههمينجهت «حوض» را كه محل جمع شدن آب است «جابية» ناميدهاند و منظور از اين تعبير در اين آيه آن است كه گروه جنّ براى «سليمان» ظرفهاى عظيم غذاخورى كه هريك بهاندازۀ حوض بزرگى بود تهيه مىكردند تا گروه كثيرى بتوانند به هنگام غذا خوردن، از آن استفاده كنند و اين بخش كوچكى از كارهاى توليدى گروه جنّ محسوب مىشد كه به فرمان سليمان براى رفع نيازهاى عموم انجام مىدادند. (ج ٤٠/١٨.)
ج ث ث
اُجْتُثَّتْ:(ابراهيم/ ٢٦.)[**]
از مادّۀ «جثّ» به معنى «بركندن و از ريشه كنده شدن» است.
آيۀ مورد بحث، سخن خبيث را همچون درخت پليد دانسته است كه از روى زمين كنده شده و براى آن قرارى نيست. بديهى است درخت زشت و شومى كه ريشۀ آن كنده شده باشد، نه نمو و رشد دارد و نه ترقى و تكامل، نه گل و ميوه، نه سايه و منظره، و نه ثبات و استقرار، قطعه چوبى است كه جز به درد سوزاندن و آتش زدن نمىخورد، بلكه مانع راه است و مزاحم رهروان، و گاه گزنده است مجروحكننده و مردم آزار! (ج ٣٣٥/١٠.)
[*]يَعْمَلُونَ لَهُ مٰا يَشٰاءُ مِنْ مَحٰارِيبَ وَ تَمٰاثِيلَ وَ جِفٰانٍ كَالْجَوٰابِ وَ قُدُورٍ رٰاسِيٰاتٍ...«آنها (جنّها) هرچه سليمان مىخواست برايش درست مىكردند، معبدها، تمثالها، ظروف بزرگ غذا همانند حوضها! و ديگهاى ثابت (كه از بزرگى قابل حمل و نقل نبود)...» سبأ/ ١٣
[**]وَ مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اُجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ اَلْأَرْضِ مٰا لَهٰا مِنْ قَرٰارٍ.«و (همچنين) «كلمۀ خبيثه» را به درخت ناپاكى تشبيه كرده كه از روى زمين بركنده شده است و قرار و ثباتى ندارد» ابراهيم/ ٢٦.