شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٨٦ - (مائده/ ١٣ )
در هر حال آيۀ مورد بحث، اهميّت تبليغ و تقويت هرچه بيشتر روحيۀ سربازان را به عنوان يك دستور اسلامى روشن مىسازد. (ج ٢٣٦/٧.)
حرض: (يوسف/ ٨٥.)[*]
بر وزن «مرض» به معنى «چيز فاسد و ناراحتكننده» و يا «بيمار و مشرف بر هلاكت شدن» است.
آيۀ مورد بحث، در گفتگوى برادران يوسف با پدرشان «يعقوب» است آنجا كه به پدر «گفتند: تو آنقدر ياد يوسف مىكنى (و يوسف يوسف مىگويى) تا بيمار و مشرف به مرگ شوى يا هلاك گردى!».(... حَتّٰى تَكُونَ حَرَضاً أَوْ تَكُونَ مِنَ اَلْهٰالِكِينَ.)يوسف/ ٨٥.
واژۀ «حرض» در اين آيه به معنى «بيمار، نحيف و لاغر و مشرف به مرگ» مىباشد[**]. (ج ٥٤/١٠.)
حرف
يُحَرِّفُونَ:(مائده/ ١٣.)[***]
از «تحريف» گرفته شده و تحريف به معنى «برگردانيدن و تغيير دادن كلام از وضع اصلى خود و يا دگرگون ساختن و عوض كردن معنى آن» است.
آيۀ مورد بحث در ادامۀ پيمانشكنيهاى بنى اسرائيل آمده است كه سرانجام از رحمت خدا دور شدند و افكار و قلوبشان متحجر و غير قابل انعطاف شد. آنها كلمات را تحريف كردند و از محل و مسير آن بيرون بردند و نيز قسمتهاى قابل ملاحظهاى از آنچه به آنها گفته شده بود به دست فراموشى سپردند و بعيد نيست قسمتى را كه آنها به دست فراموشى سپردند، همان نشانهها و آثار پيامبر اسلام (ص) باشد كه در آيات ديگر قرآن به آن اشاره شده است،
[*]قٰالُوا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوسُفَ حَتّٰى تَكُونَ حَرَضاً أَوْ تَكُونَ مِنَ اَلْهٰالِكِينَ.يوسف/ ٨٥.
[**] در ترجمۀ الاتقان، به نقل از «ابن عباس» آمده است كه مراد از «حرض»، بيمارى كشندهاى است كه از شدت درد ايجاد مىشود. «ترجمه الاتقان، ج ٤٣٩/٢.»
[***]... يُحَرِّفُونَ اَلْكَلِمَ عَنْ مَوٰاضِعِهِ...«... سخنان (خدا) را از مورد خود تحريف مىكنند...» مائده/ ١٣.