شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٧٣ - (انعام/ ٢٨)
گفتهاند كه يكى از معانى «بدن»، «زره» است و اين اشاره به آن است كه خداوند فرعون را با همان زرۀ زرينى كه بر تن داشت از آب بيرون فرستاد تا بهوسيلۀ آن شناخته شود و هيچگونه ترديدى براى كسى باقى نماند. (ج ٣٧٧/٨.)
بدن: (حج/ ٣٦.)[*]
بر وزن «قدس» جمع «بدنة» (بر وزن عجله) به معنى «شتر بزرگ و چاق و گوشتدار» است. با توجه به آيۀ مورد بحث، ازآنجا كه چنين حيوانى براى مراسم قربانى و اطعام فقرا و نيازمندان مناسبتر است، مخصوصا روى آن تكيه شده وگرنه مىدانيم چاق بودن حيوان از شرايط الزامى نيست، همين مقدار كافى است كه لاغر نبوده باشد. (ج ١٠٦/١٤).
ب د و
بَدٰا:(انعام/ ٢٨)[**]
در اصل از مادّه «بدو» گرفته شده است: (بدا، يبدو، بدوا، بداء و بداءة). به معنى:
«آشكار و نمايان شدن و وضوح كامل» است.
«بَدٰا لَهُمْ...»در آيۀ مورد بحث، يعنى «براى آنها آشكار شد...» و اين جمله اشاره به اين است كه مشركان يك سلسله از حقايق را نه تنها براى مردم، بلكه بر خود نيز مخفى مىكردند كه در عرصه قيامت براى آنها آشكار مىشود و اين جاى تعجب نيست كه انسان، حقيقتى را، حتى از خودش كتمان كند و بر وجدان و فطرت خويش سرپوش بگذارد، تا به آرامشى كاذب دست يابد.
در آيۀ ٣٥ سورۀ يوسف[***](موضوع زندانى كردن او) همين تعبير (بدا) به كار رفته كه به
[*]وَ اَلْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اَللّٰهِ لَكُمْ فِيهٰا خَيْرٌ...«و شترهاى چاق و فربه را براى شما از شعائر الهى قرار داديم، در آنها براى شما خير و بركت است...» حج/ ٣٦.
[**]بَلْ بَدٰا لَهُمْ مٰا كٰانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ... «(آنها در واقع پشيمان نيستند) بلكه اعمال و نياتى را كه قبلا پنهان مىكردند، در برابر آنها آشكار شده است (و به وحشت فرورفتهاند)...» انعام/ ٢٨.
[***]ثُمَّ بَدٰا لَهُمْ مِنْ بَعْدِ مٰا رَأَوُا اَلْآيٰاتِ لَيَسْجُنُنَّهُ حَتّٰى حِينٍ.«بعد ازآنكه نشانهها و دلايل روشن (پاكى و عصمت يوسف) را ديدند تصميم گرفتند او را تا مدتى زندانى كنند» يوسف/ ٣٥.