اطلاق كلمۀ «امام» در اين آيه بر تورات به خاطر معارف و احكام آن است و همچنين به خاطر نشانه‌هاى پيامبر اسلام (ص) كه در آن آمده، و در تمام اين امور مى‌توانست رهبر و پيشواى خلق باشد، بنابراين كلمۀ مزبور در هر مورد متناسب با آن مفهومى دارد.

رواياتى از طريق اهل بيت (ع) رسيده كه «امام مبين» در آن به امير مؤمنان على (ع) تفسير شده است.

از جمله در حديثى از امام باقر (ع) از پدرش، از جدّش (ع) نقل شده است كه فرمود:

«هنگامى كه اين آيه:وَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ أَحْصَيْنٰاهُ فِي إِمٰامٍ مُبِينٍ‌.يس/ ١٢. نازل شد ابو بكر و عمر برخاستند و عرض كردند: اى پيامبر! آيا منظور از آن تورات است‌؟ فرمود: نه، عرض كردند: انجيل است‌؟ فرمود: نه، عرض كردند: منظور قرآن است‌؟ فرمود: نه، در اين حال امير مؤمنان على (ع) به‌سوى پيامبر (ص) آمد، هنگامى كه چشم رسول خدا (ص) بر او افتاد فرمود:

هو هذا! انّه الامام الّذى احصى اللّه تبارك و تعالى فيه علم كلّ شىء، امام مبين اين مرد است، اوست امامى كه خداوند متعال علم همه چيز را در او احصا فرموده است!»[١]در تفسير على بن ابراهيم، از ابن عباس، از خود امير مؤمنان نيز نقل شده است كه فرمود:

انا و اللّه الامام المبين، ابيّن الحقّ من الباطل ورثته من رسول اللّه «به خدا سوگند منم امام مبين كه حق را از باطل آشكار مى‌سازم، اين علم را از رسول خدا به ارث برده و آموخته‌ام»[٢].

گرچه بعضى از مفسران همچون «آلوسى» از نقل اين گونه روايات از طريق شيعه وحشت كرده و آن را به نادانى و بى‌خبرى از تفسير آيه نسبت داده‌اند، ولى با كمى دقت روشن مى‌شود كه اين گونه روايات منافاتى با تفسير «امام مبين» به «لوح محفوظ» ندارد، زيرا قلب پاك پيامبر (ص) در درجه اول و قلب وسيع جانشين او در درجۀ بعد آيينه‌هايى است كه لوح محفوظ را منعكس مى‌كند و قسمت عظيمى از آنچه در لوح محفوظ است از سوى خدا به آن الهام مى‌شود، به اين ترتيب نمونه‌اى از «لوح محفوظ» مى‌باشد و بنابراين

[١]صدوق، معانى الاخبار، باب معنى الامام المبين، ص ٩٥.

[٢] نور الثقلين، ج ٣٧٩/٤.