شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٠ - (آل عمران/ ١٩٧)
آيۀ مورد بحث حاكى از آن است كه در ميان طوائف يهود تبعيضات عجيبى بوده، مثلا اگر كسى از طايفۀ «بنى قريظه» فردى از طايفه «بنى نضير» را به قتل مىرساند قصاص مىشد، و در صورت عكس، قصاص نمىكردند، و يا به هنگام گرفتن ديه دو برابر ديه مىگرفتند. قرآن مىگويد اين گونه تبعيضات نشانۀ احكام جاهليّت است و در ميان احكام الهى هيچگونه تبعيض در ميان بندگان خدا نيست.
در كتاب كافى، از امير مؤمنان على (ع) آمده است كه فرمود:
الحكم حكمان حكم الله و حكم الجاهلية فمن اخطأ حكم الله حكم بحكم الجاهلية.
«حكم دو گونه بيشتر نيست، يا حكم خداست يا حكم جاهليّت و هركس حكم خدا را رها كند، به حكم جاهليّت تن در داده است[١]» و از اين جا روشن مىشود، مسلمانانى كه با داشتن احكام آسمانى به دنبال قوانين ساختگى ملل ديگرى افتادهاند، در حقيقت در مسير جاهليت گام نهادهاند. (ج ١٣٣/٣، ج ٤٠٦/٤-٤٠٧.)
جهنم
جَهَنَّمُ:(آل عمران/ ١٩٧)[*]
(من اعلام القرآن) «جهنّم» از نامهاى «آتش» است (آتش افروختۀ عذاب الهى در روز قيامت) و گفتهاند كه اين كلمه، در اصل فارسى بوده و معرب شده. بعضى آن را عربى دانسته و گفتهاند از كلمۀ «جهنّام» (ژرف) گرفته شده و «ابن منظور»، به نقل از «ابن خالويه» مىگويد: «بئر جهنّام» به معنى «چاه عميق» است و ناميدن جهنّم، به علت ژرفناك بودن آن است و همين مطلب را دليل بر عربى بودن اين واژه دانستهاند، زيرا «جهنّام» در زبان عرب به معنى «بعيدة القعر» است.
به هر حال «جهنّم» از نظر قرآن محلّ عذاب آخرت و جايگاه كفّار و بدكاران و ستمگران است. اين كلمه ٧٧ بار در قرآن مجيد تكرار شده است. (به نقل از راغب، فرهنگ
[١]نور الثقلين، ج ٦٤٠/١.
[*]مَتٰاعٌ قَلِيلٌ ثُمَّ مَأْوٰاهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ اَلْمِهٰادُ.«دنيا متاعى اندك است و پس از اين جهان منزلگاه آنان «جهنم» است و چقدر آنجا بد آرامگاهى است» آل عمران/ ١٩٧.