شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٥٦ - ابواب (نبأ/ ١٩ )
براى او صاف و آماده كردم و او را در آن جاى دادم[*]. (ج ٣٢٩/١٦ و ج ٢٣٨/١١.)
ب و ب
ابواب: (نبأ/ ١٩.)[**]
جمع «باب» است و بنا به گفتۀ «راغب» در مفردات به معنى «محلّ داخل شدن در چيزى و اصلش راه ورودى يا مدخل مكانها» است مانند دروازۀ شهرها و در خانهها.
آيۀ مورد بحث دنبالۀ آياتى است كه از ويژگيها و حوادث آن روز بزرگ يعنى «معاد» گفتگو مىكند و مىفرمايد:
«آسمان گشوده مىشود و به صورت درهاى متعددى در مىآيد».
اكنون ببينيم، منظور از اين «درها» چيست؟ و گشوده شدن چه مفهومى دارد؟ بعضى گفتهاند: منظور اين است كه درهاى عالم «غيب» به عالم «شهود» گشوده مىشود، حجابها كنار مىرود و عالم فرشتگان به عالم انسان راه مىيابد[١].
ولى جمعى اين آيه را اشاره به چيزى دانستهاند كه در آيات ديگر قرآن آمده كه مىگويد:
«در آستانۀ قيامت آسمان شكافته مىشود»إِذَا اَلسَّمٰاءُ اِنْشَقَّتْ.انشقاق/ ١. و در جاى ديگر همين معنى را به تعبير ديگرى بيان فرموده است:إِذَا اَلسَّمٰاءُ اِنْفَطَرَتْ.انفطار/ ١.
در حقيقت آنقدر در كرات آسمانى شكافها ظاهر مىشود كه گويى سرتاسر آن تبديل به درهايى شده است.
اين احتمال نيز وجود دارد كه انسان در شرايط موجود در دنيا قادر به حركت در آسمانها نيست و اگر هم براى او امكان داشته باشد محدود است، گويى شرايط موجود، تمام درهاى آسمان را به روى او بسته، ولى در قيامت، انسان از كره خاكى آزاد مىشود و درهاى سفر به
[*]وَ اَلَّذِينَ هٰاجَرُوا فِي اَللّٰهِ مِنْ بَعْدِ مٰا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي اَلدُّنْيٰا حَسَنَةً...«آنها كه مورد ستم واقع شدند سپس براى خدا هجرت كردند در اين دنيا جايگاه (و مقام) خوبى به آنها مىدهيم...» نحل/ ٤١.
[**]وَ فُتِحَتِ اَلسَّمٰاءُ فَكٰانَتْ أَبْوٰاباً.«و آسمان گشوده مىشود و به صورت درهاى متعددى در مىآيد» نبأ/ ١٩.
[١] الميزان، ج ٢٦٥/٢٠.