شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٩٨ - (انعام/ ٧٦ )
كردن و منحرف شدن از حق» است. بنابراين، «متجانف» به معنى «متمايل» است.
آيۀ مورد بحث دربارۀ گوشتهاى حرام سخن مىگويد و حكم صورت اضطرار را بيان مىكند و مىگويد:
«... كسانى كه به هنگام گرسنگى ناگزير از خوردن گوشتهاى حرام شوند در حالى كه تمايل به گناه نداشته باشند، خوردن آن براى آنها حلال است، زيرا خداوند آمرزنده و مهربان است و به هنگام ضرورت بندگان خود را به مشقت نمىافكند و آنها را كيفر نمىدهد».
در اين آيه، جملۀ «غير متجانف لاثم» به معنى آن است كه تمايل به گناه نداشته باشد و آن يا به عنوان تأكيد مفهوم اضطرار آمده، و يا به منظور آن است كه به هنگام ضرورت زيادهروى در خوردن گوشت حرام نكند و آن را حلال نشمرد، و يا آنكه مقدمات اضطرار را خودش فراهم نساخته باشد، و يا آنكه در سفرى كه براى انجام كار حرامى در پيش گرفته، گرفتار چنان ضرورتى نشود، ممكن است همۀ اين معانى از اين عبارت منظور باشد.
(ج ٢٧١/٤-٢٧٢.)
جنن
جَنَّ:(انعام/ ٧٦.)[*]
از مادّۀ «جن» (بر وزن فنّ) [جنّ، يجنّ، جنّا و جنونا.] به معنى «پوشانيدن چيزى» است و اين كه به ديوانه «مجنون» گفته مىشود براى اين است كه گويا پردهاى بر عقل او كشيده شده است، و اطلاق «جنّ» بر موجود ناپيدا به همين ملاحظه است و «جنين» نيز به خاطر پوشيده بودن طفل در درون رحم مادر است و اطلاق «جنّت» بر بهشت و بر باغ به سبب آن است كه زمين آن از درختان پوشيده است، در قلب را «جنان» (بر وزن زمان) مىگويند چون در ميان سينه نهفته است و يا اين كه اسرار انسان را نهفته مىدارد.
(متمايل به گناه نباشند (مانعى ندارد كه از گوشتهاى ممنوع بخورند) خداوند آمرزنده و مهربان است...» مائده/ ٣.
[*]فَلَمّٰا جَنَّ عَلَيْهِ اَللَّيْلُ رَأىٰ كَوْكَباً...«هنگامى كه (تاريكى) شب او را پوشانيد ستارهاى مشاهده كرد...» انعام/ ٧٦.