معنى «زخم زدن» است. در آيۀ مورد بحث به معنى «اكتساب و به دست آوردن چيزى» است، يعنى شما شب و روز در زير چتر قدرت و علم خداوند قرار داريد و از آنچه در روز كسب كرده‌ايد با خبر است:... يَعْلَمُ مٰا جَرَحْتُمْ بِالنَّهٰارِ. (واژۀ «جرح» نيز از همين ماده، به معنى «زخم و جراحت» است و در جمع: جروح[**]و جراح). (ج ٢٧٣/٥.)

اِجْتَرَحُوا:(جاثيه/ ٢١.)[*]

از مادّۀ «جرح» و در اصل به معنى «جراحت و اثرى است كه براثر بيماريها و آسيبها به بدن مى‌رسد».

اينك با توجه به آيۀ مورد بحث، ازآنجا كه ارتكاب گناه، گويى روح انسان را مجروح مى‌سازد مادّۀ «اجتراح» به معنى انجام گناه نيز به‌كاررفته‌است و گاه در معنى وسيع‌ترى، يعنى هرگونه اكتساب، استعمال مى‌شود.

اعضاى بدن را از اين نظر «جوارح» گويند كه انسان به‌وسيلۀ آن، مقاصد خود را انجام مى‌دهد و آنچه مى‌خواهد به دست مى‌آورد و كسب مى‌كند. (ج ٢٥٩/٢١.)

جوارح: (مائده/ ٤.)[***]

در اصل از مادّۀ «جرح» گرفته شده و همان‌طور كه دربارۀ اين مادّۀ بحث شد، گاهى به معنى «كسب كردن و به دست آوردن» و گاه به معنى «زخم زدن» آمده است و به همين دليل حيوانات صياد، اعم از پرندگان و غير پرندگان را «جارحة» مى‌گويند و جمع آن «جوارح» است يعنى حيوانى كه به صيد خود زخم وارد مى‌كند و يا حيوانى كه براى صاحب

(به هنگام خواب) مى‌گيرد و از آنچه در روز كسب كرده‌ايد (و انجام داده‌ايد) با خبر است...» انعام/ ٦٠.

[**]... وَ اَلْجُرُوحَ قِصٰاصٌ‌...«... و هر زخمى قصاصى دارد...» مائده/ ٤٥.

[*]أَمْ حَسِبَ اَلَّذِينَ اِجْتَرَحُوا اَلسَّيِّئٰاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ‌...«آيا كسانى كه مرتكب سيّئات شدند گمان كردند كه ما آنها را همچون كسانى كه ايمان آورده‌اند و عمل صالح انجام داده‌اند قرار مى‌دهيم...» جاثيه/ ٢١.

[***]... وَ مٰا عَلَّمْتُمْ مِنَ اَلْجَوٰارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمّٰا عَلَّمَكُمُ اَللّٰهُ فَكُلُواأَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ‌...«... و (نيز صيد) حيوانات شكارى كه از آنچه خداوند به شما تعليم داده به آنها ياد داده‌ايد (براى شما حلال است) پس از آنچه اين حيوانات براى شما (صيد مى‌كنند و) نگاه مى‌دارند بخوريد...» مائده/ ٤.