شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٩٣ - حرم (قصص/ ٥٧ )
تفاسير ديگرى نيز شده است كه اهم آنها دو تفسير فوق بخصوص تفسير اوّل است.
(ج ٢٩٦/٢٥-٢٩٧.)
ح ر م
حَرَّمَ: (اعراف/ ٣٢.)[*]
يحرّم، تحريما: به معنى «حرام كردن و ممنوع ساختن، بازداشتن و نيز حرمت داشتن» است.
آيۀ مورد بحث، پاسخى است به كسانى كه گمان مىبرند، تحريم زينتها و پرهيز از غذاها و روزيهاى پاك و حلال، نشانۀ زهد و پارسايى و مايۀ قرب به پروردگار است لذا خطاب به پيامبر (ص) مىگويد:
«بگو چه كسى زينتهاى الهى را كه براى بندگانش آفريده و همچنين مواهب و روزيهاى پاكيزه را حرام كرده است؟...» اعراف/ ٣٢.
بديهى است اگر اين امور بد بود، خدا آنها را نمىآفريد و اكنون كه براى استفادۀ بندگانش آفريده است چگونه ممكن است آنها را تحريم كند؟ مگر ميان دستگاه آفرينش و دستورهاى دينى تضاد ممكن است وجود داشته باشد؟! (ج ١٤٩/٦.)
حرم: (قصص/ ٥٧.)[**]
در اصل به معنى «منع» (بازداشتن و جلوگيرى كردن) است و حرم مكه را ازآنجهت حرم گويند كه بخلاف ساير مواضع، بعضى چيزها در آن تحريم شده است، بنابراين معنى احترام و بزرگداشت نيز در آن افتاده و به همين مناسبت است كه كوچك شمردن و شكستن حرمت آن جايز نيست و از احترام و رعايت حدّ و مرز برخوردار است[***].
آيۀ مورد بحث، سخن از كسانى مىگويد كه در دل به حقانيت اسلام معترف بودند،
[*]قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اَللّٰهِ اَلَّتِي أَخْرَجَ لِعِبٰادِهِ وَ اَلطَّيِّبٰاتِ مِنَ اَلرِّزْقِ...اعراف/ ٣٢.
[**]قٰالُوا إِنْ نَتَّبِعِ اَلْهُدىٰ مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنٰا أَ وَ لَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَماً آمِناً يُجْبىٰ إِلَيْهِ ثَمَرٰاتُ كُلِّ شَيْءٍ...قصص/ ٥٧.
[***] قاموس قرآن، مفردات، تبيين اللغات.