اينك با توجه به معانى «جمل» (شتر يا طناب ضخيم)، ازآنجا كه طناب و سوزن تناسب بيشترى (از شتر و سوزن) دارند، بعضى معنى «طناب و سوزن» را در تفسير آيه بهتر دانسته‌اند، ولى بيشتر مفسّران اسلامى معنى اول را ترجيح داده‌اند و حق با آنهاست، زيرا:

اوّلا، در روايات پيشوايان اسلام نيز تعبيراتى ديده مى‌شود كه با تفسير اول متناسب است.

ثانيا نظير اين تفسير دربارۀ ثروتمندان (خود خواه و متكبر) نيز در انجيل ديده مى‌شود.

در انجيل لوقا باب ١٨ جملۀ ٢٤ و ٢٥ چنين مى‌خوانيم كه عيسى فرمود:

«چه بسيار مشكل است كسانى را كه صاحبان دولتند در آمدن در ملكوت خدا، زيرا آسان‌تر است شتر را كه در چشمۀ سوزن درآيد از اين كه صاحب دولتى در ملكوت خدا داخل شود».

حد اقل از اين جمله چنين استفاده مى‌شود كه اين كنايه، از قديم در ميان اقوام معمول بوده است.

هم امروز نيز در ميان ما اين ضرب المثل دربارۀ افرادى كه زياد سختگيرند و گاهى بسيار آسان مى‌گيرند رايج است، مى‌گويند «فلان كسى گاهى از دروازه وارد نمى‌شود، ولى گاهى از چشمۀ سوزن عبور مى‌كند».

ثالثا، با توجه به اين كه كلمۀ «جمل» بيشتر در معنى اول به كار مى‌رود و استعمال اين كلمه در معنى «طناب ضخيم» بسيار كم است تفسير اول مناسبتر به نظر مى‌رسد.

(ج ١٧٠/٦-١٧١.)

جمالة: (مرسلات/ ٣٣.)[*]

جمع «جمل» به معنى «شتر نر» است (مانند حجر و حجاره).

دربارۀ «جمل» و ديگر معانى آن در همين ماده، سخن گفته شد.

ولى مقصود از جملۀ«جِمٰالَتٌ صُفْرٌ»(شتران زردرنگ) در آيۀ مورد بحث، توصيفى از شراره‌ها و جرقه‌هاى آتش سوزان است كه از نظر كثرت و رنگ و سرعت به اين گونه شتران تشبيه شده است، شتران زردرنگ متمايل به سرخ كه با سرعت و پراكندگى به اين‌سو و آن‌سو روانند. اين جرقه‌ها در آيۀ قبل از اين آيه، از نظر حجم به كاخ بزرگ تشبيه شده است.

[*]كَأَنَّهُ جِمٰالَتٌ صُفْرٌ.«گويى (آن شراره‌ها و جرقه‌هاى آتش سوزان، در سرعت و كثرت) همچون شتران زرد رنگى هستند (كه به هر سو پراكنده مى‌شوند)» مرسلات/ ٣٣.